KANUN NO: 1702
İLK VE ORTA TEDRİSAT MUALLİMLERİNİN TERFİ VE TECZİYELERİ HAKKINDA KANUN (*)
Kabul Tarihi: 10 Haziran 1930
Resmi Gazete ile neşir ve ilânı: 29 Haziran 1930 - Sayı: 1532
3.t. Düstur, c.11 - s.646

KISIM 1


ORTA TEDRİSAT MUALLİMLERİ


MADDE 1 - (30.6.1939 tarih ve 3656 sayılı kanun karşısında hükmü kalmamıştır.)

MADDE 2 - (30.6.1939 tarih ve 3656 sayılı kanun karşısında hükmü kalmamıştır.)

(*) 1. Bu kanunun 15, 16, 20, 21, 22, 24, 27, 31, 34, 45 inci maddeleri ilkokul öğretmenleri ve yaröğretmenleri hakkında uygulanmaz. (13.1.1943 tarih ve 4357 sayılı Kanunun 15 nci maddesi), 1702, 1880, 2517 sayılı Kanunların 3007 sayılı Kanuna aykırı olmıyan hükümleri Ertik Okullar Öğretmenleri hakkında da uygulanır. (8.6.1936 tarih ve 3007 sayılı Kanunun 15 nci maddesi).

2. Memurların hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını, ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenliyen hükümleri 14 Temmuz 1965 tarih ve 657 sayılı (DEVLET MEMURLARI KANUNU) nun 237 nci maddesinin 31 Temmuz 1970 tarih ve 1327 sayılı Kanunla değişik (b) fıkrasiyle kaldırılmıştır.

MADDE 3 - (5.3.1964 tarih ve 439 sayılı kanunla kaldırılmıştır.)

MADDE 4 - İlk vazifeye stajyer olarak başlanır. Staj senesi sonunda ehliyet ve tedris kabiliyeti, talim sicilli ve teftiş raporu ile sabit olan stajerler muallim unvanını alırlar. Meslekte kıdem, muallim unvanı alındığı tarihten hesap edilir. Muallim unvanı alınmadıkça terfi edilemez ve iki sene zarfında muallim unvanını alamıyan stajyerlerin vazifesine nihayet verilir.

MADDE 5 - (30.6.1939 tarih ve 3656 sayılı kanun karşısında hükmü kalmamıştır.)

MADDE 6 - (8.6.1936 tarih ve 3007 sayılı kanunla kaldırılmıştır.)

MADDE 7 - (Değişik: 2517 - 18.06.1934) Orta tedrisat mektepleri müdür, başmuavin ve muavinlerine muallimlik maaşlarından başka mekteplerdeki ve pansiyonlardaki idari vazifelerine mukabil 1452 numaralı Kanunun 5 inci maddesine tevfikan ücret verilir. Bu ücretler varidatı müsait pansiyonlu mekteplerde kısmen umumi bütçeden, kısmen pansiyonlar tahsisatından neharî mekteplerle pansiyonu olmıyan leylî ve vâridatı müsait bulunmayan pansiyonlu mekteplerde tamamen umumi bütçeden verilir. Bu ücretlere ait kadro bu kanuna bağlı cetvelde gösterilmiştir.(*)

Cetvelde gösterilen ücretler azami olup mekteplerin derece ve ehemmiyetine göre Maarif Vekilliğince tesbit olunur.

Bu ücretlerden ne miktarının pansiyonlar tahsisatından verileceği her sene bütçe kanunları ile tesbit edilir.

(*) 2517 sayılı Kanuna bağlı cetvel, 3043, 3413 ve 3834 sayılı kanunlarla değiştirilmiş, 16.7.1943 tarih ve 4472 sayılı Kanunla da değişik cetvel yerine bu kanuna bağlı cetvel konulmuştur. 4472 sayılı, 2.7.1945 tarih ve 4774 sayılı Kanun ile kaldırılmış ve Lise, öğretmen okulu ve ortaokul idarecileri için yeni kadrolar konulmuşsa da Bk. 1665 nci sahfedeki dipnot 2.

KISIM 2


İLK TEDRİSAT MUALLİMLERİ


MADDE 8 - (5.1.1961 tarih ve 222 sayılı kanunla kaldırılmıştır.)

MADDE 9 - (30.6.1939 tarih ve 3656 sayılı kanun karşısında hükmü kalmamıştır.)

MADDE 10 - (30.6.1939 tarih ve 3656 sayılı kanun karşısında hükmü kalmamıştır.)

MADDE 11 - (13.1.1943 tarih ve 4357 sayılı kanunla kaldırılmıştır.)

MADDE 12 - Muallim muavinleri imtihan geçirerek "muallim unvanını almadıkça" 17 nci dereceden yukarı terfi edemezler. Maarif Vekâleti lüzum gördüğü zaman altı ay evvelden haber vermek suretiyle bunları mecburi imtihana sevkederek muvaffak olamıyanları vazifeden çıkarabileceği gibi her vakit yerlerine muallim tâyin etmek suretiyle onları münasip gördüğü diğer mahallerde istihdam edebilir.

MADDE 13 - (30.5.1938 tarih ve 3407 sayılı kanunla kaldırılmıştır.)

MADDE 14 - Uhdelerin başmuallimlik gibi idari vazife bulunan ilk mektep muallimleri Teadül Kanununun 5 ve 789 numaralı Maarif Teşkilâtı Kanununun 13 üncü maddesi mucibince ayrıca bir tahsisat alırlar(*).

(*) Bk. 1665 nci sahifedeki dipnot 2.

KISIM 3
İLK VE ORTA TEDRİSAT MUALLİMLERİ
HAKKINDA MÜŞTEREK HÜKÜMLER


MADDE 15 - Bir muallimin bir kıdam derecesinin tam sayılması o muallimin devre içinde inkıtasız olarak maarif hizmetlerinde bulunmasına bağlıdır. Bir muallimin kendi isteğiyle maarif hizmetleri haricinde geçirdiği müddet kıdemine zamolunmaz. Bu suretle maarif hizmetinden çıkmış olanlar tekrar muallimliğe döndükleri zaman evvelce ayrıldıkları dereceye alınabilirler. Ancak maarif mesleğinin herhangi bir şubesinde vazife yapan muallimlerle mebus ve asker olan muallimlerin hizmet müddetleri kıdemlerinde hesap olunur. Kezalik Maarif Vekâletinin müsaadesiyle memleket haricinde tedrisat işiyle meşgul olan veya hususi mekteplerde muallimlik edene meslek mensuplarının da bu hizmet müddetleri kıdemlerinde hesap olunur.

MADDE 16 - İlk ve orta tedrisat muallimlerinin terfilerine esas kıdemle beraber vazifelerindeki muvaffakiyetleridir. Bir derecenin kıdem müddetini ikmal etmiş bulunan bir muallimin daha yüksek bir dereceye terfi edebilmesi şu vesikalarla muvaffakiyetini ispat etmesine mütevakkıftır:

A - İlk tedrisat muallimleri, müfettiş raporları ve maarif müdürlerinin müspet mütalâalariyle;

B - Orta tedrisat muallimleri, müfettiş raporları ve talim sicilleriyle.

MADDE 17 - Kanunun neşri tarihinde muallimlerin esas vazifeleri itibariyle bulundukları derecedeki müktesep hakları mahfuzdur. Ancak bulundukları dereceler kıdemlerine nispetle yüksek olanlar o derecenin kıdemini dolduruncaya kadar terfi edemezler.

MUALLİMLERİN TALTİFİ

MADDE 18 - (Değişik: 1880 - 25.07.1931) İlk ve orta tedrisat muallimlerinden emsali arasında hususi kıymeti haiz orijinal bir eser meydana getiren muallimler otuz altı ve kırkıncı maddelerde yazılı meclis ve komisyon mazbatası üzerine bir sene kıdem zammı alırlar. Ancak bu eserlerin orijinal ve kıymeti mahsusayı haiz olduğu evvelce Darülfünunca veya bir hey'eti ilmiyece tasdik edilmiş olmak şarttır.

Vazifelerini mûtadın fevkında yüksek bir muvaffakiyetle ifa ettikleri teftiş raporla, talim sicilleri ve maarif ve mektep müdürlerinin bu husustaki mütalâalariyle sabit olanlar keza 36 ncı ve 40 ıncı maddelerde zikredilen meclis ve komisyon mazbatası üzerine takdirname verilmek veya bir seneye kadar kıdemlerine zammolunmak suretiyle taltif edilirler.(*)

KISIM 4


MUALLİMLER HAKKINDA TATBİK EDİLECEK CEZALAR
CEZALAR VE SUÇLAR

MADDE 19 - (Değişik 1880 - 25.07.1931) Müdür, başmuallim ve muallimlere ve ilk tedrisat müfettişlerine işledikleri suçların mahiyetine ve derecesine göre aşağıdaki cezalar verilir:(*)

(*) 18.1.1943 tarih ve 4357 sayılı Kanunun 15 inci maddesi gereğince, bu maddeler ilkokul öğretmenleri ve yaröğretmenleri hakkında uygulanmaz.


1) İhtar

2) Tevbih

3) Ders ücretlerinin kesilmesi

4) Maaş kesilmesi

5) Kıdem indirilmesi

6) Derece indirilmesi

7) İstifa etmiş sayılmak

8) Vekâlet emrine alınmak

9) Meslekten çıkarılmak

10) Devlet memurluğundan çıkarılmak.

MADDE 20 - İhtar ve tevbih cezaları şu hareketlere karşı verilir.

1 - Talimatname ve emirler mucibince yapılması lâzım olan vazifelerin ifasında kusur etmek (bu halin neticesinde bir şahıs veya müessese zarar görürse zararın mahiyet ve derecesine göre daha ağır ceza verilebilir.);

2 - Mektep dahil ve haricinde muallimlik vakarına uymayacak hareketlerde bulunmak;

3 - Arkadaşlarına ve talebesine karşı kaba muamelede bulunmak ve kaba lisan kullanmak;

4 - Amirlerine karşı hürmetsiz tavır göstermek;

5 - Talebenin vazifelerini tashih etmemek;

6 - Yoklama ve imtihan evrakını idareye vaktinde teslim etmemek;

7 - Vazifeye geç gelmek veya vazifeden erken çıkmak.

Yukarki hallerin ilk defasında ihtar, tekrarında tevbih cezası verilir.

MADDE 21 - Ders ücretlerinin kesilmesi cezası şu hallerde verilir.

1 - Kabule şayan mazereti olmadan derse girmemek veyahut girdiği halde dersten başka şeyle meşgul olmak;

2 - İnzibat ve muallimler meclisi ve mubayaat komisyonu içtimalarına mazeretsiz olarak devam etmemek (bu son halin ilkinde ihtar, ikinci defasında ücret kesilmek cezası verilir.);

3 - Bir ay zarfında iki defadan ziyade derse geç gelmek;

Derse gelmeyen veya dershanede dersten başka bir işle meşgul olan muallimin maaşından kesilecek miktarı tâyin için dört hafta bir ay itibar olunarak muallimin maaş yekûnu bir ay zarfında girmeğe mecbur olduğu ders adedine taksim olunur ve boş geçen her ders saati için muallimin maaşından bu miktarı ilk alacağı aylığından kesilir.

Uhdesinde fazla ders olan muallimin fazla aldığı ücret; asıl maaşına zammedilerek ders ücreti bu yekûne göre hesap olunur.

Mazeret sebebile derse girmeyen muallimin mazeretini en çok üç gün zarfında ihbar ve bir hafta içinde de ispat etmesi lâzımdır.

Yoksa ceza tatbik olunur.

MADDE 22 - Maaş kesilmesi cezası şu hallerde verilir.

1 - Arkadaşlarına ve iş için gelenlere fena muale etmek;

2 - Mektebin binasının ve eşyanın muhafazasına ihtimam etmemek;

3 - Talimatname ile uhdesine verilen işleri kasten yapmamak;

4 - Talebeyi dövmek;

5 - Aynı suçtan dolayı iki defa tevbih aldığı halde o fiili tekrar etmek;

6 - Arkadaşlarını ve maiyetini başkası yanında tahkir etmek;

7 - Gizlenmesi ve belli edilmemesi kabil olmayacak derecede sarhoş olarak gezmek.

Maaş, fiilin derecesine göre bir günlükten on beş günlüğe kadar kesilir. daha ziyade kesilmez.

MADDE 23 - Kıdem indirilmesi cezası şu hallerde verilir.

1 - İmtihanlarda not takdirinde bitaraflıktan ayrılmak;

2 - Amirine karşı harekette bulunmak.

MADDE 24 - Derece indirilmesi cezası şu hallerde tatbik olunur.

1 - Sarhoş olarak mektebe gelmek.

2 - Kumar oynamayı itiyat etmek veya umumi yerlerde kumar mahiyetinde oyunlarla vakit geçirmek.

3 - Bir tarafı korumak veya mağdur etmek kastile memur olduğu tahkikatı esaslı bir surette yapmamak.

MADDE 25 - Bir ortak tedrisat mualliminin orta derecede mekteplerde ders vermekten âciz olduğu iki talim sicilli ile sabit olduğu takdirde muallim ilk mektep muallimliğine nakledilir.

MADDE 26 - İstifa etmiş sayılmak;

1 - Yeni tâyin edildiği vazifeye, mazeretsiz olark on beş gün zarfında başlamayan,

2 - Ders senesi başında vazifesine mazereti olmadan vaktinde gelmeyen,

3 - Ders senesi içinde mazereti olmadan bir hafta fâsılasız mektebe gelmeyen,

4 - Bir sene zarfında dört defa ders ücreti kesilme cezasına uğrayan müdür, başmuallim ve muallim veya ilk tedrisat müfettişi istifa etmiş sayılır.

MADDE 27 - Meslekten çıkarılmak aşağıdaki hallerde tatbik olunur;

1 - Gerek talebeye karşı ve gerek hariçte muallimlik sıfatile telif edilmeyen iffetsizliği sabit olan,

2 - Talebeyi Vekâletin ve mektebin amirleri ve muallim ve memurları aleyhine itaatsızlığa teşvik eden,

3 - Müdür başmuallim ve muallimlerle ilk tedrisat müfettişlerinden talebesine kopya verenler.

MADDE 28 - (Değişik: 1880 - 25.07.1931) Devlet memurluğundan ihraç ve ekâlet emrine alınmak cezaları Memurin Kanununun ahkâmına tabidir.

MADDE 29 - İlk mektepe muallimlik etmekte aczi üç teftiş raporile sabit olan ilk mektep muallimi tekaüde sevkedilir. Kezalik bir mektep ve sınıfta inzibatı muhafaza edemediği için iki defa başka mektebe tahvil edilen orta tedrisat muallimi en son nakledildiği mektepte de idaresizliği ve aczi ahakkuk ettiği takdirde tekaüde sevkolunur.(*)

MADDE 30 - Bir terfi müddeti zarfında iki defa ihtardan gayri bir cezayı mucip fiili yapmış olanlara İnzibat Komisyonu ikinci fiili için bir derece ağır ceza verebilir.

MADDE 31 - Arkadaşlarına iftirada bulunan müdür, muallim, başmuallimlerle ilk tedrisat müfettişleri, iftiraları hangi nevi cezayı icap ettirecek suç ise suçun cezasından bir derece ağırı ile cezalandırılırlar.

MADDE 32 - Bu kanunda tasrih edilmeyen ahval Memurun Kanunu ahkâmına abidir.

(*) Emekliliğe ait hüküm, 8.6.1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.

KISIM 5


CEZA VEREN MAKAMLAR


MADDE 33 - (Değişik: 1880 - 25.07.1931) İhtar cezası aşağıdaki makamlar tarafından re'sen verilir:

1) Maarif Vekili

2) Vali

3) Maarif Müdürü

4) Lise, orta mektep ve muallim mektepleri müdürleri.

Bu ceza tahriren tebliğ olunur.

Tevbih cezası aşağıdaki makamlar tarafından re'sen verilir:

1) Maarif Vekili

2) Vali

3) Maarif Müdürü

MADDE 34 - İhtardan maada cezalar sicille kaydolunur.

MADDE 35 - (Değişik: 1880 - 25.07.1931) Ders ücretlerinin kesilmesi cezası Maarif Vekili, Maarif Müdürleri ve orta derecede mektep müdürleri tarafından her biri kendi emir ve icra salahiyeti dairesinde olarak tatbik edilir.

MAARİF İNZİBAT MECLİSLERİ

MADDE 36 - Her vilâyet merkezinde bir maarif inzibat meclisi bulunur. Bu meclis ilk mektep muallim ve başmuallimleri ile akşam sanat ve ticaret mektep ve kursları muallimlerinin inzibati meselelerine ait karar ve hüküm verir.

MADDE 37 - (Değişik: 1880 - 25.07.1931) Vilâyet Maarif inzibat meclisleri valinin riyaseti altında aşağıda yazılı zatlardan teşekkül eder:

Vali (İcabında Maarif Müdürünü tevkil edebilir.)

1) Vilâyet Maarif Müdürü,

2) Vilâyet Daimi Encümeni azasından (kendi aralarından seçecekleri) bir zat,

3) Merkezde mevcut muallim mektepleri, lise ve orta mektepler müdürlerinden en kıdemlisi,

4) Maarif Vekâleti tarafından seçilecek ilk tedrisat müfettişi,

5) Merkez ilk mektep muallimlerinden (kendi aralarında iki sene müdetle seçecekleri) bir ilk mektep muallimi,

6) Akşam san'at ve ticaret mektepleriyle kurslarına ait işlerde bu mektep ve kursların müdürleri de mecliste bulunur ve reye iştirak ederler,

7) Meclisin meşgul olduğu bir meselenin tahkikatını yapan müfettiş (meclis âzası arasında bulunan ilk tedrisat müfettişi ise bu mesele hakkında verilecek karara iştirak edemez ve rey veremez.)

İlk tedrisat müfettişlerile bu mecliste dâhil olan muallimlere ait inzıbati işlerin ilk mercii Maarif Vekâleti İnzibat Komisyonudur.

MADDE 38 - (Değişik: 1880 - 25.07.1931) Vilâyet Maarif İnzibat Meclisleri kararlarına alakadar muallimler tebliğ tarihinden itibaren on beş gün zarfında itiraz ederlerse bu kararlar ikinci derecede olarak Maarif Vekâleti İnzibat Komisyonu tarafından tetkik ve bir hükme raptonulur.

MADDE 39 - (Değişik: 1880 - 25.07.1931) Vilâyet maarif inzibat meclisleri; işbu kanunun hüküm ve karar hakkını kendilerine verdiği ceza işlerinden başka her sene Mayıs ayı içinde toplanarak vilâyet ilk tedrisat muallimlerinin bir senelik umumi inzibat vaziyetini tetkik ve muallimler arasında takdir ve taltife layık görülenlerin isimlerini tesbit etmek ve bu bapta tanzim edeceği bir mazbatayı vesikalariyle birlikte Haziran sonuna kadar Maarif Vekâletine göndermekle de mükelleftirler.

MAARİF VEKALETİ İNZİBAT KOMİSYONU

MADDE 40 - Maarif Vekâleti İnzibat Komisyonu Müşteşarın riyaseti altında aşağıdaki zatlardan teşekkül eder:

1 - Teftiş Heyeti Reisi;

2 - İlk, orta ve yüksek ve mesleki tedrisat umum müdürleri;

3 - Zat İşleri Müdürü;

Maarif Vekili Komisyonunun tabii Reisidir.

MADDE 41 - Maarif Vekâleti İnzibat Komisyonu; işbu kanunda hüküm ve karar salahiyeti kendisine bırakılan ceza işlerinden başka, her sene Haziran ayı zarfında toplanarak orta tedrisat muallimlerinin bir senelik inzibat vaziyetini tetkik ile bunun hakkında bir mazbata tanzim ve orta tedrisat muallimleri arasında takdir ve taltife layık görülenlerin isimlerini bir cetvelde tesbit edip vesikalariyle ve kendi mütalâası ile birlikte Maarif Vekaletine tevdi eder.

MADDE 42 - Vilâyet maarif inzibat meclisleri ile Vekâlet İnzibat Komisyonunun faaliyet tarzı bir talimatname ile tesbit olunur.

MADDE 43 - İşbu Kanunun ahkâmı dairesinde salâhiyettar makam ve meclislerin kararile ceza gören kimselerin bu ceza ve kararlar hakkında Şûrayı Devlette itiraz hakkı bakidir.

MADDE 44 - 439 numaralı Orta Tedrisat Muallimleri Kanunu ile maarif eşkilâtına mütedair 789 numaralı kanunun ve 842 numaralı ilk mektep ve muallim ve muavinlerine ait kanunla diğer kanunların bu kanun maddelerine uymayan hükümleri mülgadır.

MADDE 45 - Bu kanun 1 Eylül 1930 tarihinden muteberdir.

MADDE 46 - Bu kanunun hükümlerini icraya Dahiliye, Maliye ve Maarif Vekilleri memurdur.

MUVAKKAT MADDE - (Bütçe ile ilgili ve süreli olarak hükmü kalmamıştır