Milli Eğitim Bakanlığından:
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI SOSYAL BİLİMLER LİSELERİ YÖNETMELİĞİ (*)
Dayandığı Kanun Numarası ve Tarih: 1739 - 24.6.1973 / 3797 - 30.4.1992
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 17 Kasım 2003 - Sayı: 25292

(*) Bu Yönetmelik aynı zamanda Aralık 2003 tarih ve 2555 sayılı Tebliğler Dergisi'nde de yayımlanmıştır.


BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, Sosyal Bilimler Liselerinin işleyişi ile ilgili esasları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2 - Bu Yönetmelik, Sosyal Bilimler Liselerine öğrenci seçimi, kayıt-kabul ile öğrenci başarısının değerlendirilmesi, eğitim-öğretim, yönetici-öğretmen seçimi ve hizmet içi eğitimde yetiştirilmeleri ile ilgili esasları kapsar.

Dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

b) Okul: Sosyal Bilimler Liselerini,

c) Bilim Danışma Grubu: Üniversitelerden görevlendirilecek bilim adamlarından oluşan grubu,

d) Hazırlık Sınıfı: Sosyal Bilimler Liselerinde 9 uncu sınıftan önce öğrencilere Türkçe ve yabancı dilde dinleme-anlama, okuma-anlama, konuşma ve yazma becerilerini kazandırmayı amaçlayan sınıfı,

e) Veli: Öğrencinin anne, baba veya vasisi olan kişiyi,

f) Protokol: Bakanlık ile üniversiteler arasında yapılan protokolü

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Okulun Kuruluş ve Amacı

Kuruluş

Madde 5 - Sosyal Bilimler Liseleri, Edebiyat ve Sosyal Bilimler alanlarında öğrencileri yüksek öğretime hazırlamak üzere hazırlık sınıfından sonra dört yıllık öğretim veren yatılı ve karma okullardır. Ancak öğrenciler, velilerinin istekleri, okul yönetiminin uygun görmesi hâlinde gündüzlü de öğrenim görebilirler.

Okulun Amacı

Madde 6 - Okul:

a) Edebiyat ve Sosyal Bilimler alanlarında ihtiyaç duyulan üstün nitelikli bilim adamlarının yetiştirilmesine kaynaklık eder.

b) Edebiyat ve sosyal bilimler alanlarındaki ilgi ve yetenekleri üst düzeyde olan öğrencileri bu alanlarda yüksek öğretime hazırlar.

c) Öğrencilerin bilimsel, kültürel ve teknolojik gelişmeleri izleyebilecek düzeyde Türkçe ve yabancı dil öğrenmelerini sağlar.

d) Öğrencilerde geçmiş nesiller ile çağdaşları arasında ortak duyguların uyandırılmasını sağlar.

e) Türk sanat ve kültür birikimini anlayıp yorumlayabilen, yeni bilgi ve projeler üretebilen bireyler yetiştirir.

f) Toplumun ekonomik ve kültürel kalkınmasına bilinçli bir şekilde katkıda bulunur.

g) Öğrencileri edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında araştırmaya yöneltecek ve gelişmelere ilgilerini uyandıracak ortam ve şartları hazırlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Bilim Danışma Grubu

Bilim Danışma Grubu

Madde 7 - Okulun eğitim-öğretim programlarının geliştirilmesi, öğretmenlerin hizmet içi eğitimde yetiştirilmesi, eğitim alt yapısının iyileştirilmesi, seminer ve projelerin nitelik yönünden geliştirilmesini sağlamak amacıyla Bakanlıkla iş birliği içinde çalışmak üzere üniversite öğretim üyelerinden Bilim Danışma Grubu oluşturulur. Bilim Danışma Grubu 3 yılı doldurduğunda her yıl bir üyesi yenilenir. İş birliğinin esasları, Bakanlık ve Üniversitelerle yapılacak protokol ile belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Kontenjan, Başvuru, Giriş Sınavı, Kayıt-Kabul ve Okuldan Ayrılan Öğrenciler

Kontenjan

Madde 8 - Okula her yıl alınacak öğrenci sayısı 96'yı, bir sınıftaki öğrenci sayısı ise 24'ü geçemez.

Başvuru Şartları

Madde 9 - Giriş sınavına, 8 inci sınıfta öğrenim görmekte olan öğrencilerden 6 ncı, 7 nci sınıflarda Türkçe, Matematik ve Sosyal Bilgiler derslerinin her birinin yıl sonu notu en az 3 ve bu derslerin yıl sonu notlarının aritmetik ortalaması en az 4 olanlar başvurabilir.

İlgili mevzuata göre yurdumuzda öğrenim görme şartlarını taşıyan yabancı uyruklu öğrenciler hakkında da diğer öğrenciler gibi işlem yapılır.

Birinci fıkradaki şartlar, 6 ncı ve 7 nci sınıf öğrenimlerini yurt dışında yaparak sınavların yapılacağı öğretim yılında ilköğretim okulu 8 inci sınıfta bulunanlara uygulanmaz. Bu sınıflardan birinin öğreniminin yurt içinde yapılması durumunda, yukarıdaki şartlar sadece o sınıf için aranır.

Giriş Sınavı ve Kayıt-Kabul

Madde 10 - Okula merkezî sistemle yapılan Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı ile öğrenci alınır.

Öğrenciler, bu sınav sonuçlarına göre yüksek puandan başlayarak okula yerleştirilirler.

Ayrılan Öğrencilerin Durumu

Madde 11 - Kendi istekleriyle okuldan ayrılan öğrenciler on gün içinde okula geri dönebilirler. Hazırlık sınıfı öğrencileri, kayıt döneminde ayrıldıkları takdirde geri dönemezler.

Hazırlık sınıfından ayrılan veya ilişiği kesilen öğrenciler, kayıt-kabul süresi içinde kayıt-kabul şartlarını taşıdıkları diğer orta öğretim kurumlarına kayıt yaptırabilirler.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Öğretim Programları, Türk Dili ve Edebiyatı ile Sosyal Bilimler Grubu Derslerinin Ağırlığı

Öğretim Programları

Madde 12 - Okulda, Bakanlıkça uygun görülen ders çizelgeleri ve öğretim programları uygulanır. Sosyal Bilimler Grubu, Türk Dili ve Edebiyatı ile Matematik derslerine ağırlık verilir ve eğitim-öğretim Türkçe yapılır.

Türk Dili ve Edebiyatı ile Sosyal Bilimler Grubu Derslerinin Ağırlığı

Madde 13 - 10 uncu , 11 inci ve 12 nci sınıflarda Türk Dili ve Edebiyatı ile Sosyal Bilimler Grubu derslerinin ağırlığı, haftalık ders çizelgesindeki ders saatleri toplamının % 60'ından az olmayacak şekilde düzenlenir.

ALTINCI BÖLÜM

Seviye Belirleme Sınavı, Başarının Değerlendirilmesi Proje, Seminer ve Topluma Hizmet Çalışmaları

Seviye Belirleme Sınavı Sonucu 9 uncu Sınıfa Devam

Madde 14 - 9 uncu sınıftaki yabancı dil derslerini izleyebilecek düzeyde oldukları velileri tarafından kesin kayıt sırasında okul yönetimine yazılı olarak bildirilen öğrenciler, okul yönetimince yabancı dil öğretmenlerinden oluşturulan komisyonca ders yılının başladığı tarihten itibaren bir hafta içinde hazırlık sınıfı düzeyinde yazılı ve sözlü seviye belirleme sınavına alınırlar. Bu sınavda en az "3" alan öğrenciler, başarılı sayılarak 9 uncu sınıfa devam ettirilirler.

Başarının Değerlendirilmesi

Madde 15 - Hazırlık sınıflarında Türkçe ve yabancı dil dersleri dışındaki dersler sınıf geçmeyi etkilemez. Ancak teşekkür veya takdirname belgesi verilirken bütün derslerdeki başarı durumu dikkate alınır.

Hazırlık sınıfında başarısız olan öğrenciler, ikinci yıl hazırlık sınıfını tekrar eder. İkinci öğretim yılı sonunda da hazırlık sınıfında başarısız olan öğrencilerin okulla ilişkileri kesilir.

Bu okulların, 9 uncu, 10 uncu, 11 inci ve 12 nci sınıflarında ağırlıklı yıl sonu başarı ortalamasıyla sınıf geçilebilmesi için Türk Dili ve Edebiyatı, Matematik, Tarih, Coğrafya ve Felsefe Grubu derslerinin yıl sonu başarı ortalamasının en az 3.50 olması gerekir.

Proje Seminer ve Topluma Hizmet Çalışmaları

Madde 16 - Her öğrencinin öğrenimi süresince bireysel veya grup hâlinde Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya, Sanat Tarihi ve Felsefe Grubu derslerinin en az birinden proje ve seminer çalışmalarına katılması zorunludur.

Proje ve seminer çalışmaları, öğrencilerin ilgi, istek ve yeteneklerine göre bireysel ya da grup hâlinde Bilim Danışma Gurubu üyelerinin veya öğretmenlerin gözetiminde serbestçe yaptıkları çalışmalardır.

Okul yönetimi, çalışmaları belli bir plân dahilinde öğretmenler, Bilim Danışma Grubu üyeleri, üniversite öğretim elemanları veya alanında tanınmış kamu ve özel kurum ve kuruluşların iş birliği ve çalışanların desteği ile yürütür.

Okullarda Bilim Danışma Grubu veya okul yöneticilerince sağlanacak konuşmacılar aracılığıyla okulun amaçlarına uygun konferanslar düzenlenebilir.

Seminer ve proje çalışmalarında öğrencilerin lâboratuvar, bilgisayar, internet, kitaplık, spor salonu ve konferans salonu gibi imkânlarından en verimli şekilde yararlanmaları için okul yönetimi gerekli tedbirleri alır.

Ayrıca "Topluma Hizmet" etkinliklerine özellikle önem verilir. Bu konudaki etkinliklere tüm öğrencilerin katılımı zorunludur. Proje ve seminer çalışmaları ile topluma hizmet etkinlikleri notla değerlendirilmeyip öğrencilerin mezuniyetlerinde belgelendirilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Öğretmen, Yönetici Seçimi ve Zümre Başkanı

Öğretmen Seçimi

Madde 17 - Okullarda görevlendirilecek öğretmenler, yazılı sınav ve mülâkat sonucuna göre seçilir. Öğretmen seçimi ile ilgili duyuru Bakanlıkça yapılır.

Başvurular, branşlara göre düzenlenerek onaylı listelerle birlikte ilgili valilikçe Bakanlığa gönderilir ve bu birimde ilgili daire başkanının başkanlığında bir komisyonca incelendikten sonra yazılı sınavı gerçekleştirecek olan Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü, yazılı sınav sorularını Üniversitelerle iş birliği yaparak hazırlar ve yazılı sınavların gerçekleştirilmesiyle ilgili tüm iş ve işlemleri yapar. Yazılı sınav sonuçlarını Ortaöğretim Genel Müdürlüğüne ve adaylara bildirir.

Yazılı sınavda 60 ve daha yukarı puan alanlar başarılı sayılır.

Mülâkatta okulun bağlı bulunduğu genel müdürün başkanlığında bir komisyon kurulur. Komisyon, mülâkattan önce puanlama ile ilgili esasları belirler. Mülâkat için yazılı sınavda başarılı olanlardan en yüksek puandan başlayarak iki katı kadar aday çağrılır.

Mülâkatta 60 ve daha yukarı puan alanlar başarılı sayılır.

Öğretmen seçimiyle ilgili olarak:

a) Başvurularda;

1) Alanında en az lisans düzeyinde öğrenim görmüş,

2) Alanında en az 5 yıl öğretmenlik yapmış,

3) Sicil notu ortalaması en az 80,

4) Aylıktan kesme ya da daha ağır bir ceza almamış

olmak şartları aranır.

b) Atamalarda;

1) Alanında lisansüstü düzeyde öğrenim görmüş olanlara,

2) Alanlarında eser vermiş olanlar ile bilimsel yayın organlarında makaleleri yayımlanmış bulunanlara,

3) Aylıkla ya da takdir veya teşekkür belgesi ile ödüllendirilmiş olanlara,

4) Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Belirleme Sınavında en az "C" düzeyinde başarılı olanlara,

5) Alanında en az iki haftalık hizmet içi eğitim kursuna katılmış olanlara

yukarıdaki sıralama dikkate alınarak öncelik tanınır.

Bu okullarda görev yapan öğretmenler, en geç iki yılda bir hizmet içi eğitime alınırlar. Gerçekleştirilen hizmet içi eğitim çalışmalarında başarısızlığı görülenlerin bir öğretim yılı daha okullarında rehberlik yapılarak eksikliklerinin giderilmesine çalışılır. Ders yılı sonunda tekrar hizmet içi eğitime alınarak yetişmeleri sağlanır. Bunda da başarısız olanlar, Bakanlıkça uygun görülen okul veya kurumlarda görevlendirilir.

Atamalar

Madde 18 - Başvuruda bulunanların başarı durumları, yazılı sınav ve mülâkatta aldıkları puanlara göre değerlendirilir. Başarı sıralaması, yazılı sınavda alınan puanın % 60'ı ile mülâkatta alınan puanın % 40'ı esas alınarak belirlenir. Bu sıralamaya göre 100 tam puan üzerinden 60 ve daha yukarı puan alanlar başarılı sayılır.Yarım puanlar tama yükseltilir. Puan eşitliği durumunda atamalarda öncelik sırası göz önünde bulundurulur. Başarılı olanların listesi Bakanlıkta uygun görülen yerde ilân edilir ve adaylara duyurulur.

Başarılı olanlar, ihtiyaçlar dikkate alınarak ve puanı en yüksek olandan başlanılarak Personel Genel Müdürlüğü'ne bildirilir. Atamalar puan sıralamasına göre yapılır. Bir sonraki sınava kadar bu değerlendirmenin sonuçları geçerlidir.

Bu Yönetmelik hükümlerine göre atanan öğretmenlerin yer değiştirme suretiyle atanma istekleri, "Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Okul ve Kurum Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği" hükümlerine göre değerlendirilir.

Bu sınav sonuçları diğer sınav yapılıncaya kadar geçerlidir.

Yönetici Seçimi

Madde 19 - Yönetici seçiminde öğretmen görevlendirilmesindeki koşullar ile "Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yöneticilerinin Atama ve Yer Değiştirmelerine İlişkin Yönetmelik" hükümleri göz önünde bulundurulur ve Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya ve Felsefe Grubu branşında olanlara öncelik tanınır. Değerlendirme sınavında başarılı olanlar ile hâlen orta öğretim kurumlarında A tipi okul müdürlüğü görevinde bulunanlardan başvuruda bulunanlar, Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yöneticilerinin Atama ve Yer Değiştirmelerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre sözlü sınavına alınırlar. Müdür yardımcıları ise okulların öğretmenleri arasından seçilir.

Zümre Başkanı

Madde 20 - Zümre öğretmenleri, koordinasyon yeteneğini, verimliliğini, öğrenim durumunu ve kıdemini dikkate alarak kendi aralarından birini zümre başkanı seçerler.

Zümre başkanı, ilgili mevzuatta belirtilen görevlerin yanı sıra eğitimin niteliğinin geliştirilmesi yönünde aşağıda belirtilen görevleri de yapar:

a) Yönetim, Bilim Danışma Grubu ve ders öğretmenleri arasında koordinasyonu sağlar.

b) Öğretimin daha iyi yapılabilmesi için zümre öğretmenleriyle yıllık çalışma plânı hazırlar ve uygulanmasını gerçekleştirir.

c) Ders programlarının, dersin amaç ve ilkelerini gerçekleştirecek şekilde uygulanmasını sağlayarak ders öğretmenleri arasındaki iş birliğini geliştirir.

d) Öğretimde verimliliğin artırılması amacıyla ders öğretmenlerince gerekli araştırmaların yapılmasını sağlar ve benzeri sonuçların değerlendirilmesini izler.

e) Lâboratuvar, proje ve seminer çalışmalarının düzenli yürütülmesini sağlayıcı işlevleri üstlenir.

f) Diğer derslerin zümre öğretmenleri başkanları ile yakın iş birliği yaparak öğrencilerin daha iyi yetişmelerine yardımcı olur.

g) Ders öğretmenleri ile birlikte çevredeki eğitim kurumları ile iş birliği yapılmasını sağlar. Eğitim programlarının uygulanması ve geliştirilmesi yönünde oluşan görüşleri okul yönetimine bildirir.

h) Diğer bölüm başkanları ile yapılan toplantılarda alınan kararları ders öğretmenlerine ulaştırır. Programların ve çalışmaların aynı doğrultuda yürütülmesi için gerekli önlemleri alır.

ı) Okul müdürlüğünce verilecek diğer görevleri yapar.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

Yönetmelikte Bulunmayan Hususlar

Madde 21 - Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde orta öğretim kurumlarında uygulanan mevzuat hükümleri esas alınır.

Yürürlük

Madde 22 - Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 23 - Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.