T.C. EMEKLİ SANDIĞI BORÇ PARA VERME YÖNETMELİĞİ
Dayandığı Kanunun Numarası ve Tarihi: 5434 - 8.6.1949
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 8 Ekim 1991 - Sayı: 21015

Yasal Dayanak ve Kapsam

Madde 1 - Bu Yönetmelik, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 23 üncü maddesi gereğince düzenlenmiş olup, Sandık iştirakçilerine borç para verilmesinde uygulanacak usul ve esasları kapsar.

Tanımlar

Madde 2 - Bu Yönetmelikte yer alan deyimlerden;

a) Sandık: T.C. Emekli Sandığını,

b) İstek Belgesi: Borç Para İstek Belgesini,

c) Ödeme Merkezi: Borç para ödemelerine aracılık eden kurum veya banka şubelerini,

d) İştirakçi: T.C. Emekli Sandığı iştirakçisini,

e) Borçlu: Borç para alan iştirakçiyi,

ifade eder.

Borç Para Verilmesi İçin Yeterli Süre

Madde 3 - Borç para istenebilmesi için iştirakçinin 5 yıl hizmeti bulunması şarttır.

Bu süreye, itibari hizmet süreleri ile ihya edilmemiş süreler (hizmet ihyaları hariç) dahil edilmez.

Borç para alabilmek için gerekli sürenin tesbitinde, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu uyarınca fiili hizmet sayılan sürelerle fiili hizmet süresi zamları, borçlanılarak saydırılan süreler ve diğer sosyal güvenlik kurumlarına prim ödemek suretiyle geçen süreler dikkate alınır.

Kefil Gösterilmesi

Madde 4 - Borç isteyen iştirakçinin istek belgesinde, iki iştirakçiyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak göstermesi şarttır.

Kefil gösterilecek iştirakçilerde 5 yıllı hizmet şartı aranmaz.

Başvuru Şekli

Madde 5 - "İstek Belgesi" ve "Borç Senedi"nde yer alan ve borçlu ile kefillere ait olan bilgilerden;

a) Emeklilik sicil numaralarının,

b) Soyadı ve adlarının,

c) Nüfusa kayıtlı oldukları yerler ile doğum tarihlerinin,

d) Görevli oldukları kurum adreslerinin,

e) Görev ünvanları ile çalıştıkları il veya ilçenin,

f) Borç istenildiği sırada aylıklarını aldıkları saymanlığın,

g) Sandığa ve diğer Sosyal Güvenlik Kurumlarına tabi hizmet sürelerinin,

h) Aylığın derecesi ile ek göstergesinin ve bunlara ait gösterge rakamlarının,

sicil ve aylık tahukkuklarına uygun olması ve "İstek Belgesi" ile "Borçl Senedi"nin borçlu ve kefiller tarafından imza edilmesi gerekmektedir.

Borç Senedine, borçlu ile kefillerin, soyadı, adı, kurumu, emeklilik sicil numaraları ve borçlanılacak para miktarı yazılmayacaktır.

İlk defa borç para alacak iştirakçiler "İstek Belgesi"ne kurumlarınca düzenlenmiş "Fiili Hizmet Cetveli"ni eklemeye mecburdurlar.

Belgelerin Onayı

Madde 6 - 5 inci maddeye göre düzenlenen "İstek Belgesi" ile "Borç Senedi"ndeki bilgilerin sicil ve aylık tahakkuk kayıtlarına uygun ve imzaların da, borçlu ve kefillere ait olduğu saptandıktan sonra, İstek Belgesi ve Senet, ilgililerin bağlı olduğu (Borçlu ve kefiller değişik kurumlarda çalışıyor ise herbirinin ayrı ayrı bağlı oldukları) daire amiri ile personel müdürlüğü veya aylık tahakkuk memuru veyahut bağlı bulundukları saymanlığın yetkilileri tarafından imza edilerek, mühürlenmek veya kaşe basılmak suretiyle onaylanarak Sandığa gönderilir.

İstek Belgesinin İadesi

Madde 7 - Aşağıdaki hallerde "İstek Belgesi" işleme konulmadan Arşiv Dairesi Başkanlığınca istek sahibine iade edilir.

a) İlk defa borç para alan iştirakçi "İstek Belgesi"ne "Fiili Hizmet Cetveli"ni eklememiş ise,

b) Hizmetler toplamı 5 yıldan az ise,

c) Borçlu ve kefillere ait emeklilik sicil numaraları, yanlış olup, doğrusu Sandıkça tesbit edilememiş ise,

d) İstek Belgesi'nde yer alan bilgiler yanlış veya eksik ise,

e) Borçlunun veya kefillerin veyahut onaylıyan makamın imzası yok ise,

f) Onaylıyan makamın mühürü veya kaşesi yoksa veya okunaklı basılmamış ise.

Borç Para Miktarı

Madde 8 - Borç para isteyen iştirakçilere aşağıda aylık derecelerinin karşılarında yer alan gösterge rakamlarının, Sandık Yönetim Kurulunca tesbit edilecek katsayı ile çarpımından bulunacak tutarlar net olarak ödenir.

DERECELER

1

1-4

5-7

8-15

GÖSTERGELER

4000

3000

2000

1000

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 68 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca 1, 2, 3 ve 4 üncü derece kadrolara atananlarla, kadro karşılık gösterilmek suretiyle atananlara, atanmış oldukları kadro derecelerine, sözleşmeli personel statüsünde olup, Sandıkla ilgisini devam ettiren iştirakçilere de emeklilik keseneğine esas aylıklarının derecelerine göre borç verilir.

Verilen borç paraya, Sandık Yönetim Kurulunca tesbit edilecek oranda aylık faiz uygulanır.

Yönetim Kurulu aylık faiz oranını yılbaşında yeniden tesbit edebilir.

Yeniden tesbit edilen faiz, tesbit tarihinden önce alınmış borç paralara uygulanmaz.

Verilen Borcun Geri Alınması

Madde 9 - Sandıkça verilen borç para 12 ayda eşit taksitlerle geri alınır.

Borç paraya uygulanan faiz taksit miktarlarına eklenerek (azalan faiz sistemine göre) tahsil edilir.

Özel Hallerde Verilecek Borç Miktarı

Madde 10 - İştirakçilere, aşağıdaki hallerde 11 inci madde uyarınca tesbit edilen süre beklenmeksizin ve varsa eski borç artığı düşülmek suretiyle 8 inci madde uyarınca ödenecek miktarların % 50 zamlı tutarı üzerinden borç verilebilir.

a) Tabii afetler, yangın, çökme, su baskını gibi olaylar nedeniyle olağanüstü zarara uğramış olduklarını il veya ilçe mülki amirlerince verilmiş onaylı belgelerle kanıtlayan iştirakçilere, olayın meydana geldiği tarihten itibaren 1 yıl içinde Sandığa başvurulması halinde,

b) Kendisinin veya 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre aile fertlerinden sayılan birinin yurt dışında tedavisinin zorunlu olduğuna dair Sağlık Kurulu raporu getiren iştirakçilere,

c) Yeniden Sandık iştirakçisi olanlardan, eski hizmetlerini, Sandık Kanununa göre ihya durumuna girenlere,

d) Sandığa tabi en az 5 yıl hizmeti bulunan iştirakçilerden, diğer sosyal güvenlik kurumlarına (506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamına giren sandıklar dahil) tabi hizmetlerini ihya etmek isteyenlere.

Yeniden Borç İsteme

Madde 11 - Sandıktan borç para alan iştirakçilere, ilk taksitin kesilmesi gereken tarihten itibaren 9 uncu madde uyarınca tesbit edilen sürenin geçmiş ve borç taksitlerinin tamamının ödenmiş olması şartı ile yeniden borç para verilebilir.

Borcun, süresinden önce ödenmesi, (9 uncu madde uyarınca tesbit edilen süre geçmedikçe) hemen borç para istemeye hak vermez.

Borç para aldıkları tarihten itibaren 9 uncu maddede yazılı süre geçmiş olmasına rağmen, borç taksitleri düzenli olarak ödenmemiş olanlardan, borçları bitmiş bulunanların, süresinde ödenmeyen taksitlerine 24 üncü maddede belirtilen faiz oranı uygulanarak bulunacak faiz miktarı, taksitlerinin tamamını veya bir kısmını ödemeyenlerden ise, aynı madde uyarınca bulunacak faiz miktarı ile birlikte borç artıklarının tamamı yeni alacakları borç paradan düşülmek suretiyle ödeme yapılır.

Ödeme Emrinin Düzenlenmesi

Madde 12 - Sandığa gönderilen "İstek Belgesi" ve "Borç Senedi"nin usulüne uygun olarak düzenlendiği yapılan incelemede anlaşılır ise borç ödeme yerlerine gönderilmek üzere "Ödeme Emri" düzenlenir.

Düzenlenen "Ödeme Emri"nin 2 nüshası, "Borç Senedi"nin ekinde ödeme yerlerine, bir nüshası borç alacak iştirakçiye, bir nüshası da borç taksitlerini kesmeye yetkili kuruma gönderilir.

Ödeme Yerleri

Madde 13 - Borç para ödemeleri;

a) İştirakçinin çalıştığı kurumun bulunduğu yere en yakın ödeme merkezinden,

b) Sandığın merkez veya taşra teşkilatı veznelerinden,

yapılır.

Borç isteyen iştirakçinin çalıştığı yere en yakın ödeme merkezini Borç Verme Dairesi Başkanlığı belirler.

Kimlik Gösterme Yükümlülüğü

Madde 14 - Ödeme emirlerine göre borç parayı alacak iştirakçiler, ödeme yerlerinde kimlik belgelerini göstermekle yükümlüdürler.

Ödemenin Yapılması

Madde 15 - Sandığın gönderdiği iki nüsha "Ödeme Emri" ile "Borç Senedi"ni alan ödeme merkezleri borç isteyen iştirakçinin başvurusu üzerine, "Borç Senedi"nin özel yerine % 05 oranında yapıştırılacak damga pulu üzerine ve açığa, yalnızca borçlunun imzasını almak suretiyle ödemeyi yapar.

Ödeme Emirleri ve Borç Senedinin Sandığa Geri Gönderilmesi ve İptali

Madde 16 - Ödeme Emirleri'nin üzerinde yazılı miktarlar, düzenleme tarihinden itibaren 60 gün içinde, ilgililerce alınmaz ise, bu ödeme emirleri ve Borç Senedi, iptal edilmek üzere, ödeme merkezlerince Sandığa geri gönderilir.

Ödeme emri ve Borç Senedi, iptal edilen iştirakçi, tekrar borç isterse, yeniden istek belgesi düzenlemek zorundadır.

Ödenmiş senetler ve ödeme emrinin ikinci nüshası her ay sonunda hesap özeti ekinde Sandığa iade edilir.

Borç Taksitlerinin Kesilmesi ve Kurum Mektubu

Madde 17 - Borç para alan iştirakçinin kurumunu Sandıkça gösterilen ve bir kayıt sistemiyle borç bitinceye kadar saklanacak olan mektuplardaki (Kurum Mektubu'ndaki) taksit miktarlarına göre, mektupta yazılı ilk taksidin kesilme tarihinden itibaren, iştirakçilerin bağlı oldukları kurumun personel müdürlükleri veya aylıkları tahakkuk ettiren memurları borçlunun aylığından kesinti yapmaya başlarlar.

Borç alan iştirakçiler ilk borç taksitinin kesilme tarihinden itibaren taksitlerini düzenli olarak ödemekten öncelikle sorumludurlar.

Herhangi bir nedenle ilk borç taksiti veya sonraki taksitlerden biri borçlunun aylığından zamanında kesilmemiş ise, kesilmeyen taksitlerin tamamı ilgilinin ilk aylığından kesilir.

Borçlu isterse, kesilmeyen taksitlerini, emeklilik sicil numarasını ve borç taksidi olduğunu belirterek ödeme yerlerinden birine (Sandık veznelerine veya ödeme merkezlerine) Sandık adına yatırabilir. Bu şekilde yatırılan borç taksitine ait banka dekontunun bir nüshasının borçlu tarafından Sandığa (Borç Verme Dairesi Başkanlığına) gönderilmesi gerekmektedir.

Borç Taksidinin Kesilmesine İtirazın Reddi

Madde 18 - Sandıkça verilen borç para taksitlerinin borçlunun, borçludan geri alınmasına imkan bulunmayan hallerde müşterek borçlu ve müteselsil kefil olanların aylıklarından kesilmesi, "İstek Belgesi"nde ve "Borç Senedi"nde açık olarak kabul edilip, belirtildiğinden, borç taksitlerini kesen yerler, bu konuda yapılacak itirazları kabul edemezler.

Taksitlerin kesilmesinde veya miktarında yanlışlık olduğunu, T.C. Emekli Sandığına karşı ileri süren borçlu veya kefiller bunu kanıtlamaya zorunludurlar.

Borç Taksitlerinin Gönderilme Süresi ve Şekli

Madde 19 - Aylıkları ödeyen yerler, (Saymanlıklar) borçlu iştirakçilerin aylıklarından kesilen borç taksitlerini, kesilme tarihinden itibaren, 5434 sayılı Kanunla, emeklilik keseneklerinin Sandık adına yatırılması için tesbit edilen süre içerisinde "İkraz Tahsilat Bordrosu" ile birlikte Sandık adına banka hesaplarına yatırmaya zorunludurlar.

Borç taksitleri, Ankara'da Sandık veznesine veya T.C. Ziraat Bankası şubelerine, diğer il ve ilçelerde ise, T.C. Ziraat Bankası şubelerine yatırılır.

Kesilen borç taksitlerinin, ilgililerin hesaplarına kaydedilebilmesi için, "İkraz Tahsilat Bordrosu"na, borçlunun adı ve soyadı ile emeklilik sicil numarasının tam ve doğru olarak yazılması gerekmektedir.

Borçlunun Yer Değiştirmesi

Madde 20 - Borç alan iştirakçi, başka bir kuruma naklen atandığında, "Kurum Mektubu"nun arka sahifesinde yer alan "Borç Tahsilatı Takip Tablosu"nun bir örneği, "Aylık Yer Değiştirme Belgesi" ekinde ilgilinin atandığı kuruma gönderilir ve Sandığa da bilgi verilir.

Bu halde, "İkraz Tahsilat Bordrosu"na, borçluların, naklen geldiği veya gittiği kurumun adı ile il veya ilçesi de yazılır.

Sandık Alacaklarının Üstünlüğü

Madde 21 - Borç vermeden doğan sandık alacakları, borçlu veya kefili olan iştirakçilerin sandık nezdinde tahakkuk edecek her türlü istihkaklarından, diğer alacaklara nazaran öncelikli olarak tahsil olunur.

Borcun Muaccel Hale Gelmesi

Madde 22 - Borçlunun, iştirakçi sıfatının herhangi bir sebeple sona ermesi halinde, geri kalan taksitlerin tamamı, hemen ödenmesi gereken borç haline gelir.

Muaccel Hale Gelen Borcun Tahsili

Madde 23 - Muaccel hale gelen borcun tamamını, Sandık, borçlu veya kefillerden toptan geri alır.

Bu halde;

a) Aylık bağlama, toptan ödeme ve kesenek iadesi halleri dışında, iştirakçiliği sona eren borçlunun Sandığa yazılı başvurusu üzerine, kalan borcu, Borç Verme Dairesi Başkanlığınca, Genel Müdürlük onayı olmadan, eşit taksitlerle geri alınır.

Bunlardan, yurt dışına gidenler borç artıklarının Türk Lirası karşılığını, T.C. Merkez Bankası aracılığı ile T.C. Ziraat Bankası Merkez Müdürlüğündeki 39610 sayılı Sandık hesabına yatırabilirler.

b) Borç aldıktan sonra görevlerinden ayrılanlardan, haklarında aylık bağlama, toptan ödeme veya kesenek iadesi işlemi yapılması gereken iştirakçilerin, varsa borç artıkları, herhangi bir hüküm alınmaksızın, gerçekleşen her türlü alacağından toptan tahsil edilir.

c) Aylığa, toptan ödemeye, kesenek iadesine hak kazanan dul ve yetim var veya bunlar sonradan, sözü edilen ödemelere hak kazanırlar ise, (silinenler dahil) borç artıkları, bunlara yapılacak ödemelerden toptan geri alınır.

d) Borçlu iştirakçilerin ölüm tarihinde, dul ve yetim bulunmuyor veya bunlar aylığa, toptan ödemeye veya kesenek iadesine hak kazanmıyorlar ise, borç artıkları kefillere başvurulmaksızın silinir.

Borçlunun alacağının gerçekleşmesi ve tahsili şarta bağlı olan durumlarda, Sandık şartın gerçekleşmesini beklemeksizin, borç artıklarını kefillerden geri alabilir.

Bu şart, borç artığının kefillerden geri alınmasından sonra gerçekleşse dahi, Sandık borçlunun açık rızası olmadan, kefillerden geri alınan borç artığını, asıl borçlunun alacağından kesmek suretiyle kefillere iade edemez.

Gecikme Faizi

Madde 24 - Taksitlerin ait olduğu ay içerisinde ödenmemesi halinde, ödenmeyen taksitler için yıllık, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da yer alan en yüksek faiz oranında hesaplanan faiz borçludan veya kefillerden alınır.

Ancak, kesilen borç taksitlerini, bu süre içerisinde ilgili bankalara intikal ettirmeyen saymanlıkların bu işle görevli memurlarından, Sandığın talebi üzerine, ilgili bankalara yatırılacak para miktarı üzerinden % 30 faiz, kurumlarınca tahsil edilir ve Sandığa gönderilir. Bu faizi ödemeyenlerden Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre mahalli maliye teşkilatınca tahsilat yapılır.

Borç Artıklarının Faizsiz Tahsili

Madde 25 - Borç artığının süresinden önce, borçlusunun veya kefillerinin alacaklarından Sandıkça tahsili yönüne gidilmesi veyahut borçlu ya da kefilleri tarafından herhangi bir yolla Sandığa ödenmesi hallerinde borç artığının sadece ana paraya isabet eden kısımları tahsil edilir.

Borç Para Vermenin Geciktirilmesi

Madde 26 - Alınan borç parayı zamanında ve düzenli olarak Sandığa ödemeyen ve bu yüzden Sandığa icrai yollara başvurmaya yönelten borçlu veya kefillere, son borç taksitinin ödenmesi gereken tarihi takip eden aybaşından itibaren, 9 uncu maddede belirtilen süre geçmeden yeniden borç para verilmez.

Borç para isteğinde bulunan iştirakçilerden, Kurumları ile yapılan yazışmalar sonucu fiilen almakta oldukları aylıklarının derece ve kademelerini hatalı bildirdikleri anlaşılanlara ceza uygulanmasına gidilmeyip, bunların hatalı borç para istek belgeleri, düzeltilmek üzere Kurumlarına iade edilerek, doğru derece ve kademelerinin yazılarak onaylanmak suretiyle Sandığa iadesi halinde borç para istekleri karşılanır.

Sandık Kayıtlarının Geçerliliği

Madde 27 - Borç verme işlemlerinde Sandık kayıtları esastır. Bu kayıtların gerçeğe uymadığı iddiasını, borçlu veya kefiller, geçerli belgelerle isbat etmekle yükümlüdürler.

Evrakın Gönderilmesi

Madde 28 - Borç para işlemlerine ait yazışmalar, PTT veya Sandık dağıtıcıları ile gönderilir.

Borç para isteyen iştirakçilere, "Ödeme Emri"nin kendilerine verilecek nüshaları hariç hiçbir "Ödeme Emri"nin aslı ve "Kurum Mektubu" elden verilmez.

Pul Bedeli

Madde 29 - "Borç Senedi"ne yapıştırılacak damga pulu bedelini borç parayı alan iştirakçiler öder.

Borç Verme ile İlgili Belgelerin Şekli ve İçeriği

Madde 30 - Bu Yönetmeliğin uygulanmasında kullanılacak belgelerin şekil ve içeriği Sandıkça tesbit edilir.

Borç Senetlerinin İadesi veya İmhası

Madde 31 - Borcu biten iştirakçilere ait "Borç Senedi" son taksitin kesildiği tarihten itibaren bir yıl süre ile istediğinde borçluya iade edilmek üzere Sandıkça saklanır.

Bu süre içerisinde ilgili "Borç Senedi"ni istemez ise, "Borç Senedi" bir yıl daha saklandıktan sonra, (sözü edilen süre içerisinde borçlu ölmüş ise bu süreler beklenilmeksizin) "Evrak İmha Yönetmeliği" hükümlerine göre imha edilir.

Yürürlükten Kaldırma

Madde 32 - T.C. Emekli Sandığı Borç Para Verme Yönetmeliği bütün ek ve değişiklikleriyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, T.C. Emekli Sandığı Yönetim Kurulunca yeniden tesbit edilinceye kadar, aylık faiz oranı % 5, katsayı (500) olarak uygulanır.

Geçici Madde 2 - Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, 24 ay vade ile borç para almış olanlardan, 11 inci madde uyarınca tesbit edilen süre kadar taksit ödeyenlere, bu Yönetmelik esaslarına göre, borç artıkları düşülerek, yeniden borç para verilebilir.

Geçici Madde 3 - Bu Yönetmeliğe göre borç para verilmesine;

a) 8-15 inci derecede bulunan iştirakçilere 1991 Kasım ayından,

b) 5-7 nci derecede bulunan iştirakçilere 1992 Ocak ayından,

c) 1-4 üncü derecede bulunan iştirakçilere 1992 Mart ayından,

itibaren başlanır.

Yürürlük

Madde 33 - Bu Yönetmelik yayımını izleyen aybaşından itibaren yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini T.C. Emekli Sandığı Genel Müdürü yürütür.