YATILI BÖLGE OKULLARI İLE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLARA MAHSUS OKULLARIN DÖNER SERMAYE YÖNETMELİĞİ
Bakanlar Kurulu Karar Numarası ve Tarihi: 401 - 26.5.1973
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 13 Haziran 1973 - Sayı: 14563

Kuruluş ve Kapsam

Madde 1 - Yatılı Bölge okullarına ve özel eğitime muhtaç çocuklara mahsus okullara 1607 sayılı Kanun uyarınca verilecek döner sermayelerle yapılacak işler, bu yönetmelik esaslarına göre yürütülür.

Yapılacak İşler

Madde 2 - Döner Sermaye ile, aşağıda sayılan işlerden Milli Eğitim Bakanlığınca uygun görülecek olanlar yapılır.

a) Dokuma, örgü, ağaç, metal, deri, kösele, basım, cilt, kâğıt fotoğraf, dikim, motor, makina, elektrik, alçı işleri ve benzeri işler,

b) Bağ, bahçe ve tarla tarımı, hayvan yetiştirme, bitkisel ve hayvansal ürünleri pazarlama ve değerlendirme gibi tarım ve hayvancılıkla ilgili işler.

Genel ve katma bütçeye bağlı resmi dairelerden, iktisadi kamu kuruluşlarından, gerçek ve tüzel kişilerden (a) ve (b) fıkralarında sayılan işlerle ilgili yapım ve onarım siparişleri alınabilir.

Elde edilen ürünlerin pazarlanması ve değerlendirilmesi için gerektiğinde uygun görülecek yerlerde satış yerleri ve şubeleri açılabilir.

Sermaye

Madde 3 - Her okula ayrılan sermayenin sınırı, Milli Eğitim Bakanlığınca tespit edilerek, okullara ve Maliye Bakanlığına bildirilir.

Bakanlıkça ayrılan ve sınırları belirlenen bu sermayeler, okulların ödenmiş sermayelerinin ulaşacağı tavan olan nominal sermayeleridir.

Kaynaklar

Madde 4 - Okulların ödenmiş sermayeleri 1607 sayılı Kanunda açıklanan kaynaklardan sağlanır.

Ödenmiş sermaye tutarı nominal sermayeye eşit oluncaya kadar elde edilecek kârlar ödenmiş sermayeye eklenir.

Ödenmiş sermaye nominal sermayeye eşit hale geldikten sonra kârlar, alacaklılar hesabına aktarılır ve Milli Eğitim Bakanlığından alınacak emre göre mal sandığına yatırılır veya ödenmiş sermayesi tespit edilen tavana ulaşamamış olan başka bir okula aktarılır.

Giderler

Madde 5 - Aşağıda belirtilen giderler, döner sermayeden ve döner sermaye ile yapılan çalışmalardan elde edilecek gelirden karşılanır.

a) Döner Sermaye ile yapılacak işlerin tesislerin yapım, bakım ve onarım giderleri,

b) Satın alınacak canlı ve cansız demirbaş bedelleri,

c) Hammadde ve malzeme bedelleri,

ç) İşletme ve yönetim giderleri,

d) Harcırah Kanunu hükümleri uyarınca ödenecek yolluklar,

e) Öğrenci, işçi ücretleri ve toplu sözleşmelerle tanınan özlük hakları ile ilgili giderler.

Yönetim ve Örgüt

Madde 6 - Her işletmenin bir yönetim kurulu bulunur. Döner sermaye ile yapılacak işler bu yönetim kurullarınca yürütülür.

Yönetim Kurulunun kuruluş ve çalışma şekli aşağıda belirtilmiştir.

a) Yönetim Kurulu, okul müdürünün başkanlığında gelir ve gider tahakkuk memurluğunu yapan müdür yardımcısı ile döner sermaye sorumlu saymanından ve öğretmenler kurulunca seçilecek bir öğretmenden oluşur.

Okul müdürü, tahakkuk memuru ve sorumlu sayman kurulun değişmez üyeleridir.

b) Yönetim kurulunda kararlar, çoğunluğun oylarıyla alınır. Oyların eşitliği halinde müdürün bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.

c) Üyelerden birinin mazereti çıkması halinde toplantıya müdürün uygun görüeceği bir öğretmen katılır.

ç) Kurulca gerekli görülmesi halinde yapılacak işle ilgili elemanlar da toplantıya çağrılarak görevlendirilebilirler.

Döner sermaye işletmelerinde sorumlu saymanlık, veznedarlık mutemetlik ve ambar memurluğu hizmetleri, okulda görevli memurlara verilebileceği gibi, iş hacmi fazla olan okullarda bu görevler için Milli Eğitim Bakanlığının izniyle müstakil memur da atanabilir.

Kendisine verilen döner sermaye ile ilgili görevi yapmak istemeyenler hakkında esas görevlerini yapmaktan kaçınmış olanlar gibi kanuni işlem yapılır.

İşletme Müdürü

Madde 7 - Okul müdürü aynı zamanda işletmenin de müdürü ve ita amiri olup görev ve yetkisi şunlardır:

a) Döner sermaye işletmesini yönetmek ve işletmeyi temsil etmek,

b) İşletmenin bütün işlerini Kanun ve Yönetmelik hükümlerine, çalışma programlarına, bütçe esaslarına, Milli Eğitim Bakanlığının emirlerine ve verimli işletmecilik esaslarına, uygun olarak yürütmek,

c) İşletmesinin çalışma programları ile bütçe tasarılarını ve çalışma raporlarının hazırlanmasını ve Bakanlığa gönderilmesini sağlamak,

ç) Müdür, yönetim işlerinde tek başına, 9. maddede belirtilen hususlarda saymanla birlikte sorumludur.

d) Müdür, sorumlu saymanın ve işletmede çalışan diğer memurların 1. derecede teskiye amiridir.

Müdür Yardımcısı

Madde 8 - Müdür yardımcısı; döner sermaye işlerinde de her bakımdan müdürün yardımcısıdır; müdürün görevli veya izinli olarak okulda bulunmadığı zamanlar onun bütün işlerini yapmakla yükümlü ve yaptığı işlerden sorumludur.

Birden fazla müdür yardımcısı bulunması halinde; müdür bunlardan birini, gerekirse birkaçını döner sermaye işlerinde görevlendirir ve aralarında iş bölümü yapar.

Sorumlu Sayman

Madde 9 - Mali işler ve muhasebe işlemleri, Maliye Bakanlığının muvafakatı ile Milli Eğitim Bakanlığınca görevlendirilecek sorumlu saymanlarca yürütülür.

Sorumlu saymanlar; Muhasebe işlemlerinin düzenli yürütülmesinden, alacakların izlenilmemesinden, ödenek dışı harcama veya yanlış ödeme yapılmasından, vezne işlerindeki aksaklık ve yolsuzluklardan gelir ve giderlere ilişkin belge ve alındıların iyi saklanmamasından tek başlarına; tespit edilen kadro üstünde personel çalıştırılmasından, gider gerçekleştirme belgelerine ilişkin eksikliklerden, mali işlemlerin kanun ve yönetmelik hükümlerine aykırı yapılmasından ita amirleri ile birlikte sorumludurlar.

Madde 10 - Sorumlu saymanlar; gider tahakkuk belgelerini (tahakkuk evrakını) hazırlarken aşağıda yazılı hususları aramak ve sağlamakla yükümlüdürler.

a) Bütçede yeteri kadar ödeneğin bulunması,

b) Giderlerin bütçedeki tertiplerine uyması,

c) Giderlerin kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olması,

ç) Maddi yanlışlık bulunmaması,

d) Tahakkuk belgelerine bağlanması gereken yüklenme ve tahakkuk ile ilgili kâğıtların tamam olması.

Madde 11 - Sorumlu saymanlar, 10. madde hükümlerine uygun düşmeyen ödemeler hususunda okul müdürünü yazı ile uyarır.

İta amirleri, sorumluluğu üzerlerine aldıklarını yazılı olarak bildirirlerse saymanlar ödemeyi yaparlar.

Birleşemeyen Görevler

Madde 12 - İta amirliği ve sorumlu saymanlık görevlerinden ikisi bir arada bir kişi tarafından yapılamaz.

Veznedar

Madde 13 - Döner sermayeye ait paraları alma, ödeme ve bunları kasada saklama işleri kefalete bağlı bir veznedar tarafından yapılır.

Veznedarın görevleri şunlardır.

a) Tamamlanmış belgelere dayanarak ve usulüne uygun olarak para alma ve ödeme işlerini yapmak,

b) Alınan ve ödenen paraları günü gününe kasa defterine işlemek, kasa defterindeki kayıtlarla, belgeler ve muhasebe Kayıtları arasında uygunluk sağlamak,

c) Sorumlu saymanın vereceği diğer görevleri yapmak.

Paranın Saklanması ve Çekilmesi

Madde 14 - Döner sermaye kasasında 10.000 liraya kadar para bulundurabilir, fazlası T.C. Merkez Bankası olan yerlerde bu bankada, olmayan yerlerde muhabiri olan T.C. Ziraat Bankasında açtırılacak bir hesapta saklanır.

Bankadaki paralar, işletme müdürü ile sorumlu saymanın birlikte imzalayacakları çeklerle çekilir.

Mutemet

Madde 15 -İta amirleri mutemetlere ivedilikle alınması gereken ve her birinin bedeli 500 lirayı aşmayan çeşitli maddelerin alınmasında veya harcamaların yapılmasında kullanılmak üzere 5000 liraya kadar avans verdirebilir.

Mutemetler, avans olarak aldıkları paralardan harcanmış olan kısma ait belgelerle artan paraları iki ay içerisinde saymanlığa vermek zorundadırlar. Alınan avansın tümü mahsup edilmeden yeniden avans verilemez.

Okul Müdürleri ve saymanlar, mutemet üzerlerinde bulunan paraların hesabını her zaman isteyebilirler. Mutemetler bu istekleri derhal yerine getirmek mecburiyetindedirler.

Bir hesap dönemine ait avanslar ertesi yıla devredilemez.

Demirbaşların Terkini

Madde 16 - Kıymeti (10.000.-) liraya kadar olan canlı ve cansız demirbaşların terkini Ayniyat Yönetmeliği hükümlerine uygun olan yönetim kurulu kararı ile, bunun üstündeki demirbaşların terkini ise Bakanlığın izniyle yapılır.

Ambar Memuru

Madde 17 - Ambar memurları, kefalete bağlı, saymanlara karşı sorumlu ve aşağıda açıklanan işleri yapmakla yükümlüdürler.

a) Ambarla ilgili işleri "Döner Sermaye Muhasebesi Hesap yönetmeliği" esaslarına göre yürütmek,

b) Ambar mizanlarını çıkarmak ve muhasebe ile uygunluğunu sağlamak,

c) Ambarda bulunan hammadde ve malzemeyi, mamul ve yarımamul maddeleri tasnifli, tertipli ve iyi bir şekilde sağlamak,

ç) Atelyelere verilmek üzere ambardan çıkarılacak hammadde ve malzemelerle, sevkedilecek mamullerin çıkış ve gönderme belgelerini düzenlemek,

d) Zimmetinde bulunan demirbaşlarla, ambardaki eşya ve malzemeyi müdürün yazılı emriyle alındı karşılığında ilgililere vermek,

Ambar memurları ve veznedarların hasta ve izinli olmaları halinde görevleri işletmenin kefalete bağlı diğer memurlarına verilir.

Muhasebe Kayıtları

Madde 18 - Döner sermaye saymanlığınca tutulacak defterler, muhasebe kayıtları ve kullanılacak belgeler hakkında, Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Şubat 1968 gün ve 12827 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Döner Sermaye Muhasebesi Hesap Yönetmeliği"ndeki esaslar uygulanır.

Bütçenin Düzenlenmesi

Madde 19 - Bütçe dönemi Mali Yıldır. Okul müdürü ile sorumlu saymanın birlikte hazırlayacakları bütçe tasarısı, yönetim kurulunca incelenip son şeklini aldıktan sonra Mali Yılın başlangıcından 3 ay önce Milli Eğitim Bakanlığına sunulur. Milli Eğitim Bakanlığınca onaylanan bütçe en geç Mali Yılın başlangıcından 15 gün önce uygulanmak üzere okul müdürlüklerine gönderilir.

Bütçenin Uygulanması

Madde 20 - Bütçede, işletme ve yönetim giderleri, ücretler ve yatırımlar ayrı ayrı bölümlerde gösterilir. Maddeler arasında yapılacak aktarmalar yönetim kurulu kararına bağlanmak suretiyle işletme müdürü tarafından doğrudan doğruya yapılır ve bir aylık süre içinde Milli Eğitim Bakanlığına bilgi verilir,

Bölümden bölüme aktarmalar işletme müdürünün teklifi ile Milli Eğitim Bakanlığınca yapılır.

Bilançolar Gelir ve Gider Belgeleri

Madde 21 - Sorumlu Saymanlarca yıl sonunda düzenlenecek bilançolar, sayım tutanakları, ayrıntılı borç ve alacak listeleri, banka uygunluk mektubu gibi belgeler ile esas ve yardımcı defterleri, gelir ve gider belgeleri 4 aylık süre içinde Sayıştay Başkanlığına bilançolarla eklerinin onaylanmış birer örnekleri de aynı süre içinde (en geç Haziran ayı sonuna kadar) Milli Eğitim ve Maliye Bakanlıklarına gönderilir.

Milli Eğitim Bakanlığına gönderilen bilanço örnekleri, bu Bakanlıkça birleştirilerek, mali yılın bitiminden itibaren 5 aylık bir süre içinde Sayıştay Başkanlığına ve Maliye Bakanlığına verilir.

Alım ve Satım İşleri

Madde 22 - Gerçek ve tüzel kişilerin siparişleri müdür tarafından kabul edilir. Döner sermaye ile yapılan çalışmaların gerektirdiği her çeşit alım, satım, yapım, onarım, taşıma, taşıtma ve benzeri işler yönetim kurulu kararı ile yapılır; gerekli görülürse bu işleri yürütmekle görevli müdür yardımcısının başkanlığı altında sayman ile ilgili bir öğretmenden oluşan komisyon kurulur.

Alım ve satım işleri aşağıda belirtilen şekilde yapılır:

a) Yönetim kurulunca kurulacak olan 3 kişilik komisyon, muhammen bedeli (10.000,-) onbin liraya kadar olan işleri alıcı ve satıcı ile anlaşmaya vararak sonuçlandırır. Ancak bir karara bağlanır.

b) Bedeli (5.000,-) beşbin lirayı geçmeyen satınalmalar komisyon başkanının görevlendireceği bir mutemet tarafından yapılır.

(a) ve (b) bendleri ile ilgili alım ve satımlarda şartname düzenlenmesi, ilan yapılması, teminat alınması ve sözleşme akti zorunlu değildir.

c) Bunun dışındaki alım ve satımlar, teklif isteme, kapalı zarf, açık artırma ve eksiltme, pazarlık ve emanet yoluyla yaptırılır.

Alım ve satımın hangi yoldan yapılacağı tahakkuk memurunun teklifi ve ita amirinin onayı ile saptanır.

ç) Bedeli (100.000,-) yüzbin liranın üzerindeki alım, satım, yapım, onarım, gibi işler kapalı zarf usulü ile yapılır.

d) Muhammen bedeli (100.000,-) yüzbin liraya kadar olan işlerde teklif alma veya açık arttırma ve eksiltme usulü uygulanır.

Teklif alma usulünde en az 3 firmadan yazılı teklif alınır.

e) Yalnız bir kişi elinde olan işlerde pazarlık usulü uygulanabilir. Yüzbin (100.000,-) liraya kadar olan işlerin kesinleşebilmesi ita amirinin, bunun üstündeki işlerin kesinleşmesi, Milli Eğitim Bakanlığının onayına bağlıdır.

f) Yönetim Kurulu ihaleyi yapıp yapmamakta, gerekçe göstermek suretiyle işi istediği firmaya vermekte serbesttir.

g) Alınacak teminatın cins ve tutarları 2490 sayılı Kanunda belirtilen cins ve tutarlara göre saptanır.

h) Muhammen bedel Ticaret Odalarının, gerektiğinde piyasadan tespit edilir.

ı) İlan sayısı ve süresi ihtiyaca göre tayin olunur. Ve Basın İlan Kurumu aracılığı ile yapılır.

i) Yönetim Kurulunca gerekli görülmesi halinde satın alınan malların muayenesi için bir muayene komisyonu kurulur.

Komisyonca şartlara uygun görülmeyen mallar geri çevrilir. Müteahhidin itirazı halinde, mal, tespit edilecek bilirkişilere incelettirilir, gereği halinde laboratuvar tahlili yaptırılır.

Müteahhit bilirkişilerin vereceği rapora ve tahlil sonuçlarına itiraz edemez.

k) 792 sayılı koordinasyon kararından; döner sermayeli kuruluşlarca da yararlanılır.

Çeşitli Hükümler

Madde 23 - Bu yönetmelik yatılı bölge ve özel eğitime muhtaç çocuklara mahsus okullarda döner sermaye kurulmasına dair 1607 sayılı kanun hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Diğer Hükümler

Madde 24 - Bu yönetmelikte yer almayan hususlar 1050 sayılı Muhasebei Umumiyeye Kanunu ile 2490 sayılı Arttırma-Eksiltme ve İhale Kanunu hükümlerine göre yürütülür.

Yürürlük

Madde 25 - Bu yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 26 - Bu yönetmelik hükümlerini Milli Eğitim ve Maliye Bakanları yürütür.