YURTDIŞINDA BULUNAN TÜRK VATANDAŞLARININ YURTDIŞINDA GEÇEN SÜRELERİNİN SOSYAL GÜVENLİKLERİ BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ HAKKINDA 3201 SAYILI KANUNUN UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
Dayandığı Kanun Numarası ve Tarih: 3201 - 8.5.1985
Resmi Gazete ile Neşir ve İlânı: 15 Eylül 1985 - Sayı: 18869

Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, Türk Vatandaşlarının, yurtdışında geçen ve belgelendirilen çalışma süreleri ile bu çalışma süreleri arasında veya sonundaki işsizlik sürelerinden herbirinde bir yıla kadar olan kısmının ve yurtdışında ev kadını olarak geçen sürelerinin talepleri halinde borçlandırılarak sosyal ve güvenlikleri bakımından değerlendirilmesindeki usul ve esasları düzenlemektir.

Bu sürelerin 18 yaşından önce geçen kısmı değerlendirmede dikkate alınmaz.

Kapsam

Madde 2 - Bu Yönetmelik hükümleri, ikili veya çok taraflı Sosyal Güvenlik Sözleşmesi yapılmış olup olmadığına bakılmaksızın yabancı bir ülkede, Türk Vatandaşı olarak çalışmış, çalışan veya çalışacaklar ile gerek borçlanma ve gerekse aylık alma sürelerinde Türk Vatandaşı olanları kapsar.

Hukuki Dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik; Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkındaki 8.5.1985 tarih ve 3201 sayılı Kanunun 12. maddesi hükmüne istinaden düzenlenmiştir.

Tanımlar

Madde 4 - Bu yönetmelikte geçen:

a) Kanun;

3201 sayılı Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunu,

b) Sosyal Güvenlik Kanunları;

1 - 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nu,

2 - 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nu,

3 - 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu'nu,

4 - 2925 sayılı Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu'nu,

5 - 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu'nu,

6 - 2829 Sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına tabi geçen hizmetlerin birleştirilmesi hakkındaki Kanunu

ve bu kanunlara ait ek ve değişiklikleri,

c) Sosyal Güvenlik Kuruluşları;

1 - T.C. Emekli Sandığını,

2 - Sosyal Sigortalar Kurumunu,

3 - Bağ-Kur (Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu)'nu,

4 - 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun Geçici 20. maddesine tabi sandıkları,

d) Dolar;

Amerika Birleşik Devletleri para birimini,

İfade eder.

e) Sosyal Güvenlik Sözleşmesi,

Yurtdışında çalışan Türk vatandaşları, bunların aile fertleri ve hak sahiplerinin sosyal güvenlik haklarının teminat altına alınması için yapılan uluslararası anlaşmaları,

f) Kısmî Aylık;

Sosyal Güvenlik Sözleşmesine istinaden birleşik hizmetler üzerinden taraflardan biri tarafından kendi mevzuatına göre bağlanan aylıkları ifade eder.

Başvurulacak Kuruluşlar

Madde 5 - Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra yurda kesin dönüş yapanların yurtdışında geçen sürelerini borçlanabilmeleri için;

a) Kesin dönüş tarihinden itibaren herhangi bir Sosyal Güvenlik Kuruluşuna tabi çalışması olmayanların Sosyal Sigortalar Kurumuna,

b) Kesin dönüş tarihinden sonra çalışmakta olanların, borçlanmak için başvuru tarihinde tabi oldukları Sosyal Güvenlik Kuruluşuna,

c) Başvuru tarihinde herhangi bir Sosyal Güvenlik Kuruluşuna tabi olmamakla birlikte, kesin dönüş tarihinden sonraki çalışmalarından dolayı son defa tabi oldukları Sosyal Güvenlik Kuruluşuna,

d) Yurtdışındaki ev kadınlarından;

Sürelerinin tamamını ev kadını olarak geçirmiş bulunanların Bağ-Kur'a,

Sürelerinin bir kısmını çalışarak geçirmiş olanların ise, ev kadını olarak geçen süreler için Bağ-Kur'a ve çalışılan süreler için de yukarıdaki (a), (b) ve (c) fıkralarına göre durumlarına uygun düşen Sosyal Güvenlik Kuruluşuna,

Kesin dönüş tarihinden itibaren iki yıl içinde yazılı talepte bulunmaları şarttır.

Ev kadınlarına ait çalışma süreleri ile ev kadını olarak geçen sürelerin borçlandırılmasında, sürelerde çakışma olduğu takdirde fiili hizmet olarak borçlandırılan süreler tahsise esas alınır.

e) Yurtdışında çalışmakta iken veya yurda kesin dönüş yaptıktan sonraki iki yıllık başvuru süresi içinde ölenlerin, gerek yurt içinde ve gerekse yurtdışında bulunan hak sahipleri, ölüm tarihinden itibaren iki yıl içinde ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşuna başvurarak Kanunla getirilen haklardan yararlanabilirler.

Bu başvurular;

1 - Ölüm yurtdışında olmuşsa, ev kadınları için Bağ-Kur'a, diğerleri için Sosyal Sigortalar Kurumuna,

2 - Ölüm yurda kesin dönüşten sonraki başvuru süresi içinde olmuşsa, yukarıda (a), (b) ve (c) ve (d) fıkralarında belirtilen hallere göre ölenin durumuna uygun düşen Sosyal Güvenlik Kuruluşuna,

Yapılır.

Borçlanma talebinin başka bir Sosyal Güvenlik Kuruluşuna yapılması, halinde, bu talep ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşuna intikal ettirilir ve ilgili Sosyal Güvenlik kuruluşu bu talebi başvuru tarihi esas alınmak suretiyle kendisine yapılmış olarak kabul eder.

Döviz ile Değerlendirme

Madde 6 - a) Borçlanılacak her bir gün için 1 Dolar karşılığı, borç tahakkuk ettirilir.

b) Dövizin cinsi ve miktarının Bakanlar Kurulu Kararıyla değiştirilmesi halinde değişen para birimi ve miktar, tahakkuk ettirilmiş borçlarının tamamını ödenmemiş olanların, ödenmemiş sürelerine de uygulanır.

c) T.C. Emekli Sandığınca yapılacak borç tahakkukları ilgililerin;

1 - Sandığa tabi görevlerinde en son bıraktıkları derece ve kademe ile bu derece ve kademelerdeki kıdemleri,

2 - Yürürlükteki hükümlere göre öğrenim durumları itibarıyla girebilecekleri derece ve kademeler, Sandığa tabi görevlerinde en son bıraktıkları derece ve kademelerden yüksek ise bu derece ve kademeler üzerine, borçlanılacak sürenin tamamı eklenmek ve bulunacak sürenin her yılı için bir kademe, her üç yılı için bir derece verilmek suretiyle bulunacak derece ve kademe üzerinden yapılır.

Ancak bu şekilde bulunacak derece ve kademeler, öğrenim durumları itibarıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 36. maddesindeki yükselebilecekleri derece ve kademeleri geçemez.

Borçlanılacak miktar, borçlanılacak her ay için yukarıda belirtildiği şekilde bulunacak derece ve kademenin başvuru tarihindeki gösterge ve katsayı uygulanmak suretiyle bulunacak tutarı üzerinden ve yine başvuru tarihindeki emeklilik kesenek ve karşılıkları oranı esas alınarak hesaplanır.

d) Borçlanan kimse, tahakkuk ettirilen döviz borçlarını T.C. Merkez Bankasına veya yetkili bankalara satar. T.C. Merkez Bankası veya yetkili bankalar döviz karşılığı Türk Parası ile döviz alım bordrosunun borçlanılan Sosyal Güvenlik Kuruluşuna derhal intikalini temin eder.

T.C. Merkez Bankası veya yetkili bankalarca döviz alım bordrosuna, sigortalının adının, soyadının, Türk sigorta sicil numarasının, dövizin dolar karşılığının ve Kanundan yararlanmak üzere bozdurulduğunun yazılarak tasdik edilmesi zorunludur.

Talep sahipleri borçlarını, dolardan başka bir yabancı para birimi ile ödemek istedikleri takdirde, döviz tutarı veya çalıştığı ülke para birimi, T.C. Merkez Bankası veya yetkili bankalarca, dolara göre çapraz kur uygulanmak ve döviz alım bordrosunda belirtilmek suretiyle satın alınır.

Süre Tesbiti ve Sigortalılığın Başlangıcı

Madde 7 - a) Yurtdışında çalışılan sürelerin tesbitinde talep sahiplerinin ispatlayıcı belgeleri, ev kadınlarına ait sürelerin tesbitinde ise bunların pasaportlarında kayıtlı bulunan yurtdışına ilk çıkış tarihi ile yurda son giriş tarihi veya ibraz edecekleri resmi belgeler esas alınarak; gün sayıları hesap edilir.

b) Daha önce Türkiye'de Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına tabi hizmeti olanların, borçlandıkları süreler, mevcut gün sayılarına ilave edilir.

c) Türkiye'deki sigortalılığın başlangıç tarihinden önce yurtdışında geçen sürelerinin borçlandırılmasında; sigortalılığın başlangıç tarihi borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülerek tesbit edilen tarihtir.

d) (Değ.RG: 1.4.1986 - 19065) Türkiye’de Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan talep sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten, sigortalı ölmüş ise ölüm tarihinden, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmek sureti ile tesbit edilen tarihtir.

Bu borçlanmalarda 1 yıl 360 gün, 1 ay 30 gün olarak hesaplanır.

e) Türkiye'de Sosyal Güvenlik Kuruluşlarından herhangi birine tabi çalışması bulunmayan ve Kanuna göre yurtdışı hizmet borçlanması yapmış ve bu borçlanmasından İsteğe Bağlı Sigortaya hak kazanacak süre kadar parasını ödemiş olanlar talep etmeleri halinde 506 sayılı Kanunun 85. maddesi hükmüne göre İsteğe Bağlı Sigorta uygulamasına devam ettirilirler.

Hizmetlerin Belgelendirilme Mecburiyeti

Madde 8 - Yurtdışındaki hizmetlerini borçlanma talebinde bulunanlar bu hizmetlerini belgelemek mecburiyetindedirler.

Talep sahipleri, yurtdışında çalıştıkları ülkelerin sosyal güvenlik kuruluşları veya ilgili diğer resmi kuruluşlarından aldıkları ve hizmet sürelerini belirten belgeleri ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşuna vermekle mecburiyetlerini yerine getirmiş olurlar.

Sosyal Güvenlik Kuruluşları gerektiğinde hizmetin tesbiti için idari yardımda bulunurlar.

Hizmetlerin Belgelenme Esasları

Madde 9 - Borçlanma talebinde bulunanlar, yurtdışında geçen ve borçlanmaya esas olacak hizmetlerine ait aşağıda belirtilen belgelerden herhangi birini ibraz etmekle belgelendirme mecburiyetlerini yerine getirmiş olurlar;

a) Çalıştığı ülkede bağlı olduğu sigorta merciinden alacağı hizmet cetveli veya sigorta kartlarının örnekleri,

b) Çalıştığı ülkede işyerinin bağlı olduğu belediye, vergi dairesi, iş bulma kurumları ve diğer resmi kuruluşlarca tasdikli hizmet belgesi, (Sigortalının çalıştığı işyeri resmi kuruluş ise belgenin ayrıca tasdikine gerek kalmaz),

c) Bulundukları ülkedeki Türk Konsolosluk veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Ataşeliklerinden alacakları, gerekçeli hizmet belgeleri,

d) Yurtdışında çalıştığı işyerlerinden alınan hizmet sürelerini gösterir bonservisleri ile birlikte pasaportlarında bulunan çalışma müsaadelerinin tasdikli tercümeleri,

e) Kendi nam ve hesabına yurtdışında çalışanlar çalıştıkları iş kolunun o yerin bağlı olduğu meslek kuruluşu veya derneğinden alınacak hizmetlerini (gün, ay, yıl olarak) gösterir tasdikli hizmet cetvelleri,

Borçlanmadan Vazgeçme

Madde 10 - Borçlanarak, borcunun bir kısmını ödeyen sigortalılar veya ölümleri halinde haksahipleri, bu borçlanmadan vazgeçtikleri takdirde, ödenmiş olan meblağın ödeme tarihlerindeki Türk Lirası tutarı talepleri üzerine kendilerine haksahiplerine veya mirasçılarına iade edilir ve borçlanmaları iptal edilir.

Borcun ödendiği süreye tekabül eden kısmın hizmetten sayılması talep edildiği takdirde, borçlanma bu yeni süreyle sonuçlanmış sayılır.

Ancak, borçlanma talebi ile ilgili süreye ait borcunun tamamını ödemiş olanlar, borçlanmasından vazgeçemez ve ödedikleri meblağın iadesi talebinde bulunamazlar.

Aylık Tahsisi

Madde 11 - Aylık tahsisinde, tahsisi yapacak Sosyal Güvenlik Kuruluşunun mevzuat hükümleri uygulanır.

Kanuna göre değerlendirilen sürelerin tahsiste dikkate alınabilmesi için;

a) Yurda kesin dönülmüş olması,

b) Tahakkuk ettirilen döviz borcunun tamamının ödenmiş olması,

c) Borcun ödenmesinden sonra yazılı talepte bulunulması,

şarttır.

Bu durumda olanların aylıkları, yazılı talepte bulundukları tarihi takip eden aybaşında başlar.

Borçlanma için başvuruda bulunanlar, yurtdışında geçen sürelerinin tamamını veya dilediği kadarını borçlanabilirler.

Kısmi borçlanma yapmak isteyenler, borçlanacakları süreleri gün, ay ve yıl olarak belirtmek zorundadırlar.

Kanundan yararlanarak borçlanmış olanlar, başvuru süresi içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere, borçlanma süresini yeniden belirleyebilirler.

T.C. Emekli Sandığına tabi görevde çalışmakta iken, Kanuna göre tahakkuk ettirilen borcun tamamını ödemeden malul olanlar ile yaş haddi sebebiyle veya re'sen emekliye ayrılanların aylıkları, Sandıkça kendilerine verilecek bir aylık süre içerisinde borçlarının tamamını ödemeleri şartıyla, yurtdışında geçen ve Kanuna göre değerlendirilen süreleri de nazara alınmak suretiyle bağlanır.

Aylığın Kesilmesi ve Yeniden Bağlanması

Madde 12 - Yurtdışındaki hizmetlerini borçlanarak aylığa hak kazananların bu aylıkları, Sosyal Güvenlik Sözleşmesi yapılmış olup, olmadığına bakılmaksızın herhangi bir ülkede çalışmaya başladıkları takdirde, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilir.

Yurda tekrar kesin dönüş yapanlara, talepleri üzerine eski aylıkları dönüş tarihini takip eden aybaşından itibaren ödenmeye devam edilir.

Yurtdışındaki ikinci çalışmasını da borçlanmak isteyen ve bu borçlarını ödeyenlerin aylıkları, borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren, borçlanılan ikinci süre ve kazançlar da dikkate alınarak yeniden tesbit edilir.

Türkiye'de tekrar çalışmaya başlayanlar hakkında, ilgili Sosyal Güvenlik Kanunlarındaki aylıkların kesilmesi ve yeniden bağlanmasına ait hükümler uygulanır.

Kanundan Yararlanamayacaklar

Madde 13 - Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra Sosyal Güvenlik Kuruluşlarınca kendilerine veya hak sahiplerine aylık bağlanmış olanlarla, aylık bağlanması için müracaat edipte aylığa hak kazanmış olanlar kanundan yararlanamazlar.

Kısmî Aylık Alanlar

Madde 14 - Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri uygulanmak suretiyle ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşlarınca kendilerine veya haksahiplerine kısmî aylık bağlananlar, talepleri halinde haklarında tahakkuk ettirilen borçlarını tamamen ödemeleri şartıyla, Kısmî Aylıkları borçlarını ödedikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren tam aylığa çevirilir.

Kısmî aylık alanların bu madde hükmünden faydalanabilmeleri için; Kanunun yürürlük tarihinden önce yurda kesin dönüş yapanların; Kanunun yürürlük tarihinden itibaren, Kanunun yürürlük tarihinden sonra kesin dönüş yapanların; kesin dönüş tarihinden itibaren, Kanunun yürürlük tarihinden önce ölenlerin hak sahiplerinin; Kanunun yürürlük tarihinden itibaren, Kanunun yürürlük tarihinden sonra dönmüş olmakla birlikte iki yıllık müracaat süresi içinde ölenlerin haksahiplerinin, ölüm tarihinden itibaren iki yıl içinde ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşuna yazılı talepte bulunmaları şarttır.

Bunlardan, Kanununun yürürlük tarihinden önce Türkiye'de ikamet etmekte bulunanlar tahakkuk ettirilen borçlarını ödeme tarihindeki doların Türk Lirası karşılığı olarak, Kanunun yürürlük tarihinden sonra kesin dönüş yapanlar ise, Kanunun dördüncü maddesi hükmüne göre döviz olarak öderler.

Tam aylık için sigortalı veya haksahipleri yeterli süreyi borçlanabilecekleri gibi hizmetlerinin tamamını da borçlanabilirler.

(Ek fıkra-RG: 1.4.1986 - 19065)

Aylık bağlanması için gerekli şartların tesbitinde, sigortalılık süresi aranmaksızın ilk aylık tarihindeki veya ölüm tarihindeki mevzuat uygulanır.

Transferi Sağlanan Primlerin İadesi

Madde 15 - Yabancı ülkelerde sosyal güvenlik kurumlarına yatırılmış bulunan primlerin, Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri ile Türkiye'ye transferlerinin sağlanması ve bu sözleşmelerde primlerin iadesine engel hükümler bulunmaması halinde,

a) Transfer edilen primlere ilişkin sürelerin tamamının Kanunun 4. ve Geçici 1. ve 2. maddelerine göre borçlanılarak tahakkuk ettirilen borcun tamamının ödenmiş olması halinde transfer olunan primlerin tamamı,

b) Transfer olunan primlere ilişkin sürelerin bir kısmının Kanunun 4. ve Geçici 1. ve 2. maddelerine göre borçlanılarak tahakkuk ettirilen borcun tamamının ödenmiş olması halinde, transfer olunan primlerin borçlanılan gün sayısına isabet eden orandaki miktarı,

Transfer tarihindeki cari kur üzerinden Türk Lirası karşılığı olarak ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşlarınca sigortalıya, haksahiplerine veya mirasçılarına iade edilir.

Bağ-Kur Prim Basamaklarına İntibak

Madde 16 - 1479 sayılı Kanuna tabi hizmeti bulunan ve kanuna göre yurtdışında geçen çalışma sürelerini Bağ-Kur'a borçlananların borçlandıkları süreler BağKur'dan ayrıldıkları son basamak üzerinden talebe bakılmaksızın basamak intibakında değerlendirilir.

Basamak tesbitinde 1479 sayılı Kanunun değişik 51. maddesinin dördüncü fıkrası ile 52. maddenin ikinci fıkrası hükümleri uygulanmaz.

T.C. Emekli Sandığında Geçen Hizmetlerin İhyası

Madde 17 - T.C. Emekli Sandığına borçlanacaklardan, evvelce sandığa tabi görevlerde geçen hizmetleri;

a) Emeklilik keseneklerini geri almak veya toptan ödeme yapılmak suretiyle tasfiye edilenlerin aldıkları paraları, aldıkları tarihten yatıracakları tarihe kadar hesaplanacak % 5 faizi ile birlikte,

b) Toptan ödeme ve emeklilik keseneği alma hakkı zaman aşımına uğramış olanların, zaman aşımına uğrayan paraları faizsiz olarak, toptan ve defaten T.C. Emekli Sandığına yatırmaları şartıyla eski hizmetleri borçlanılan yurtdışı hizmetleri ile birleştirilir.

Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Dönenler

Madde 18 - A) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yurda dönmüş olmakla birlikte 2147 sayılı Kanuna göre hizmet sürelerini değerlendirmemiş olanlardan;

a) Kesin dönüş tarihinden itibaren hiçbir Sosyal Güvenlik Kuruluşuna tabi çalışması olmayanlar Sosyal Sigortalar Kurumuna,

b) Kesin dönüş tarihinden sonra çalışmakta olanlar borçlanmak için talep tarihinde tabi oldukları Sosyal Güvenlik Kuruluşuna,

c) Talep tarihinde herhangi bir Sosyal Güvenlik Kuruluşuna tabi olmayanlar kesin dönüş tarihinden sonraki çalışmalarından dolayı son defa tabi oldukları Sosyal Güvenlik Kuruluşuna,

d) Kanunun yürürlük tarihinden önce yurda kesin dönüş yapmış olanlara veya bunların hak sahiplerine kısmi aylık bağlanmış bulunması halinde bunlar aylık almakta oldukları Sosyal Güvenlik Kuruluşuna,

Kanunun yürürlük tarihinden itibaren iki yıl içinde yazılı müracaat etmek şartıyla Kanun hükümlerinden yararlanırlar.

e) Borçlanan kimse, tahakkuk ettirilen borcunu Türk Lirası olarak öder. Ancak banka, tahsil edilen, Türk Lirasının tahsil tarihindeki dolar karşılığını ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşuna göndereceği dekontta belirtir.

B) Sosyal Güvenlik Sözleşmelerine göre Türkiye'de geçen sigortalılık süreleri dikkate alınarak akit tarafça kendilerine tam aylık bağlanmış olanların, Türkiye'de geçmiş ve aylık bağlanmasında dikkate alınmış süreleri evvelce değerlendirilmiş bulunduğundan bu süreler nazara alınmaksızın yalnızca borçlandırılan sürelerle aylık bağlama şartları yerine gelmiş olması halinde bağlanır.

Kendilerine Sosyal Güvenlik Kanunlarına göre tam aylık bağlanmış olanlardan, daha sonra Sosyal Güvenlik Sözleşmeleri uygulanması sebebiyle aylıkları kısmi aylığa dönüşmüş olanlar Kanuna göre borçlanma yapamazlar.

Hak Sahiplerinin Borçlanması

Madde 19 - a) Kanun ve 2147 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanmadan ölenlerin hizmet yetersizliği sebebiyle ilgili Sosyal Güvenlik kuruluşlarınca kendilerine aylık bağlanamayan haksahipleri, ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşuna yazılı talepte bulunmak kaydıyla ölen kimsenin yurtdışında geçen ve aylık bağlanması için yeterli olan sürelerini belgelemek şartı ile Kanunun 4. ve 5. madde hükümlerine göre borçlanabilirler.

Ancak, Kanunun 4. maddesine göre tahakkuk ettirilen borç miktarı, ödeme tarihinde Doların Türk Lirası karşılığı esas alınarak 18. maddenin (A) bendinin (e) fıkrası hükümlerine göre tahsil edilir.

b) Yukarıdaki fıkra hükmünden yararlanmakla birlikte, sigortalı veya iştirakçinin ölümünden dolayı ve hizmet yetersizliği sebebiyle kendilerine daha önce ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşunca toptan ödeme yapılmış bulunan haksahipleri, ölenin bu hizmetleri ile birlikte aylığa hak kazanmaları halinde öncelikle aylıkları bağlanır ve toptan ödeme olarak kendilerine ödenen meblağ, bağlanan bu aylıklardan 1/4 oranında mahsup edilerek tahsil edilir.

Bu madde hükmüne göre aylığa hak kazananlara borçlarını ödedikten sonra ilgili Sosyal Güvenlik Kuruluşuna yapacakları yazılı talep tarihini takip eden ay başından itibaren aylık bağlanır.

Kazanılmış Haklar

Madde 20 - a) 2147 sayılı Kanuna göre kazanılmış haklar saklıdır.

Kanunun yürürlük tarihinden önce 2147 sayılı Kanuna göre borçlanma talebinde bulunmuş olanlardan borçlanmaları tamamlanmamış olanların işlemleri, aynı Kanunda mevcut şartlar dikkate alınmak kaydıyla sonuçlandırılıncaya kadar devam eder.

b) 2147 sayılı Kanuna göre borçlanma işlemleri tamamlanmış olanlardan, aylık bağlanması için talepte bulunmayanlar veya aylık bağlanması talebinde bulunup da aylığa hak kazanmayanlar ile borçlanmaları henüz tamamlanmamış olanlar, talepleri halinde yurtdışındaki çalışma süreleri dışında kalan süreleri de Kanun hükümlerine göre borçlanabilirler.

c) Kanunun 4. maddesine göre tahakkuk ettirilen borç miktarı ilgilinin yurda kesin dönüş tarihi 22.5.1985 tarihinden sonra ise Dolar, 22.5.1985 tarihinden önce ise, ödeme tarihindeki Doların Türk Lirası karşılığı esas alınarak tahsil edilir.

(Ek d ve e fıkraları-RG: 1.4.1986 - 19065)

d) Yurtdışında çalışmakta olupta, 2147 sayılı Kanunun 4 ncü maddesine göre borçlanma talebinde bulunanlardan borcun tamamını ödemiş olanlar veya borç taksitleri henüz bitmemiş olanlar yahut borçları tahakkuk etmemiş olanlar ilk borçlanma talebinde bulundukları sosyal güvenlik kuruluşuna müracaatları halinde, yurtdışında geçen bakiye sürelerini, yurtdışında iken 3201 sayılı Kanun hükümlerine göre borçlanabilirler.

Bunlardan 3201 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 22.5.1985 tarihinden, bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihe kadar yapılan müracaatlar hakkında bu fıkra hükmüne göre işlem yapılır.

e) 2147 sayılı Kanuna göre borçlanma talebinde bulunanlardan, borcun tamamını süresi içinde ödemeden veya işlemleri sonuçlanmadan ölenlerin haksahiplerinden hakkın doğumuna yetecek süreye ait prim miktarı yeni borcun haksahiplerine tebliğ tarihinden itibaren;

- Sigortalı 2147 sayılı Kanunun 4 üncü ve 3/1. maddesine göre borçlandırılmış ise üç yıl içinde,

- 2147 sayılı Kanunun 3/2. maddesine göre borçlandırılmış ise 1 ay içinde,

2147 sayılı Kanuna göre döviz olarak ödeme zorunluluğunda olan sigortalıların yurtdışında bulunan haksahiplerinden döviz olarak, Türkiye’de ikamet eden haksahiplerinden ise Türk Lirası olarak tahsil edilir.

T.C. Emekli Sandığınca Bağlanan Aylıkların İntibakı

Madde 21 - 2147 sayılı Kanundan yararlanmak suretiyle yurtdışında geçen çalışma sürelerini T.C. Emekli Sandığına borçlanan ve kendilerine veya dul ve yetimlerine yine 2147 sayılı Kanun hükümlerine göre T.C. Emekli Sandığınca aylık bağlanmış bulunanlardan, kendileri veya dul ve yetimlerinden yazılı talepte bulunanların borç tutarları, Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle yeniden tespit edilir.

Evvelce 2147 sayılı Kanuna göre tahakkuk ettirilmiş bulunan borç tutarı ile yeniden tahakkuk ettirilen borç tutarı arasındaki fark adlarına borç kaydedilerek emekli, dul ve yetim aylıklarından % 15 oranında kesilmek suretiyle tahsil edilir.

Bunların aylıkları, Kanun hükümlerine göre yapılacak intibaklar sonucu bulunan derece ve kademeler üzerinden, talep tarihini takip eden aybaşından itibaren yükseltilir.

Tahakkuk ettirilen borç miktarını ödemeden ölen, aylığı kesilen veya aylıktan çıkanların bakiye borçlarının tahsili konusunda 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu Hükümleri uygulanır.

Yürürlük

Madde 22 - Bu Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 23 - Bu Yönetmelik hükümlerini Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı, Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müştereken yürütür.