YURTDIŞINDAKİ TÜRK İŞÇİ ÇOCUKLARININ EĞİTİMİ İÇİN MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI YURTDIŞI TEŞKİLATININ KURULUŞ, GÖREV, YETKİ VE SORUMLULUKLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
Resmi Gazete ile Neşir ve İlanı: 27 Ekim 1980 - Sayı: 17144
(Söz konusu yönetmelik 8.10.1980 tarih ve 138 sayılı MEB kararına istinaden 10.10.1980 tarih ve 2074 sayılı Tebliğler Dergisi'nde yayımlanmıştır.)

Amaç

Madde 1 - Bu yönetmelik, Milli Eğitim Temel Kanununun 56. maddesi uyarınca, Türk vatandaşlarının, eğitim ve öğretim hizmetlerinin Devlet adına yürütülmesi, gözetimi ve denetiminden sorumlu olan ve 59. maddesi uyarınca yurtdışındaki Türk vatandaşlarının eğitim, öğretim ve ihtisas görmeleriyle ilgili Devlet hizmetlerinin düzenlenmesiyle görevli bulunan Milli Eğitim Bakanlığının yurtdışındaki Türk işçilerinin ve yanlarındaki temel eğitim ve orta öğretim dönemindeki çocuklarının genel ve mesleki eğitimlerinin sağlanmasına katkıda bulunmasını ve bu amaçla yurtdışındaki gerekli teşkilatın kurulmasını ve bu teşkilata 25 Nisan 1980 gün ve 16970 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Milli Eğitim Bakanlığınca Yurtdışı Hizmetlerinde Sürekli Veya Geçici Olarak Görevlendirilecek Personelin Nitelik, Seçim ve Görevlendirilmesi Usülleri Hakkındaki Yönetmelik" uyarınca tayin edilen elemanların görev, yetki ve sorumluluklarını belirtmek, böylece hizmetin daha iyi yürütülmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

Kapsam

Madde 2 - Bu yönetmelik yurtdışındaki Öğrenci Müfettişlikleri, Eğitim Başmüşavirliği, Eğitim Müşavirliklerinin kuruluşları ve bu kuruluşlardaki görevlilerle öğretmenlerin görev, yetki ve sorumluluklarıyla ilgili genel hükümleri kapsar.

Deyimler

Madde 3 - Bu yönetmelikte geçen;

"Bakanlık" sözünden Milli Eğitim Bakanlığı;

"Öğrenci Müfettişliği" sözünden 2287 Sayılı Maarif Vekâleti Merkez Teşkilatı ve Vazifeleri Hakkındaki Kanunun ........ Maddesine, Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkındaki 8.4.1929 gün ve 1416 Sayılı Kanuna ve bu Kanun uyarınca 19.8.1950 gün ve 4/10672 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tasdik edilen Türk Öğrencilerinin Yabancı Memleketlerde Okumaları ile ilgili talimatname'ye göre yurtdışında Büyükelçiliklerimiz nezdinde kurulan Öğrenci Müfettişliği ve Kültür Müşavirliği;

"Müşavirlik" sözünden yurtdışındaki T.C. Büyükelçilikleri veya Başkonsoloslukları nezdindeki Yurtdışı İşçi Çocukları Eğitim Müşavirliği;

"Başmüşavirlik" sözünden Federal Almanya'da T.C. Bonn Büyükelçiliği nezdindeki İşçi Çocukları Eğitimi Başmüşavirliği;

"Öğretmen" sözünden yurtdışı işçi çocukları için görevlendirilen öğretmenler anlaşılır.

Kuruluş

Madde 4 - Bu yönetmelikte belirtilen görevlerin yerine getirilmesi için, Bakanlıkça, işçilerimizin topluca bulundukları bölgelerde, T.C. Büyükelçilik ve Başkonsoloslukları nezdinde müşavirlikler kurulur.

Madde 5 - Federal Almanya'da, T.C. Bonn Büyükelçiliği nezdinde Başmüşavirlik; Başkonsolosluklar nezdinde ise Başmüşavirliğe bağlı müşavirlikler kurulur.

Madde 6 - Federal Almanya dışındaki ülkelerde, Bakanlık, Öğrenci Müfettişliklerini işçi çocuklarının eğitimi işleri ile de görevlendirebilir. Bu amaçla Bakanlıkça atanacak Müşavir Yardımcıları ve diğer elemanlar Öğrenci Müfettişliğine bağlı olarak görev yaparlar.

Madde 7 - Bu kuruluşlar, görevlerini 173 Sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde Dış Temsilciliklerimiz Misyon Şeflerinin bilgisi altında yürütürler.

Görev, Yetki ve Sorumluluk

Madde 8 - Öğrenci Müfettişlikleri, Başmüşavirlik ve Müşavirlikler Bakanlıkla yazışmalarını doğrudan yürütürler. Federal Almanya'daki Müşavirlikler Bakanlıkla yazışmalarını Başmüşavirlik kanalıyla yürütürler.

Madde 9 - Öğrenci Müfettişlikleri, Başmüşavir ve Müşavirlikler; görev bölgelerindeki Türk işçi çocuklarının genel ve mesleki eğitimleriyle ilgili olarak bu yönetmelikte belirtilen görevlerin yürütülmesinden, sorumludurlar.

Madde 10 - Başmüşavirliğin başlıca görevleri şunlardır;

a) Federal Almanya'daki Türk işçi çocuklarının genel ve mesleki eğitimleri konusunda izlenecek genel politika esasları ile ilgili görüşleri Bakanlığa önermek;

b) Bakanlıkça tesbit edilen genel esaslara uygun olarak Federal Almanya'daki Türk çocukları ve gençlerinin genel ve mesleki eğitimlerinin sağlanması, bu konuda ortaya çıkan sorunları çözülmesi amacıyla ilgili Alman Makamları ile yetkili kuruluşlar nezdinde gerektikçe üst düzeyde girişimde bulunmak veya girişimlerde bulunulmasını sağlamak;

c) Zararlı cereyanlara karşı uyanık olmak, ilgilileri uyarmak ve gerekli tedbirleri almak;

ç) Federal Almanya ile yapılan ikili görüşmeler sonunda alınan kararların uygulanmasını izlemek ve bu maksatla Federal Hükümet ve Eyalet Hükümetleri düzeyinde sıkı ve verimli bir işbirliği gerçekleştirmek;

d) Öğrenci velilerinin ve gençlerin genel ve mesleki eğitim imkânları ve bu imkânlardan faydalanma yolları hakkında yeterli bilgi edinmelerini sağlamak üzere gerekli Türkçe enformasyon ve mesleki rehberlik araçlarının hazırlanmasında ve dağıtılmasında mahalli mercilerle işbirliği yapmak, mahalli Türkçe basında veya radyo programlarında bu konulara geniş ölçüde yer verilmesi için teşebbüslerde bulunmak;

e) Federal Almanya'daki Eğitim Müşavirleri ve diğer personelin çalışmalarını yerinde izlemek ve denetlemek, kendilerine rehberlik etmek, çalışmalarında yardımcı olmak ve bunlar arasında koordinasyonu sağlamak;

f) Gerektikçe, öğretmen ve öğrenci velileriyle bölge toplantıları düzenlemek;

g) Bakanlıkça ve mahallen tayin edilen öğretmenlerin hizmetiçi eğitimlerinin sağlanması konusunda mahalli eğitim yetkilileriyle ortak çalışmalar yapmak;

ğ) Türk işçi çocuklarının öğretmen, ders kitabı, ders araç ve gereç ihtiyacını Eğitim Müşavirlikleri ve Başkonsolosluklar aracılığı ile tesbit etmek ve sonucu bu konuda alınması gereken tedbirlerle birlikte Bakanlığa bildirmek;

h) Türk ve yabancı işçi çocuklarının eğitim sorunlarıyla ilgili olarak düzenlenen kongre, konferans, seminer ve milletlerarası toplantılara katılmak;

ı) Türk çocuklarının genel ve mesleki eğitimleriyle yakından ilgili okul müdürleri ve diğer eğitim yetkilileri için gerek bulundukları yerlerde, gerek yurdumuzda seminerler düzenlenmesi için teşebbüslerde bulunmak;

i) Yurdumuza gelecek yabancı eğitimci, öğretmen ve öğrenci gruplarının gezi programlarının düzenlenmesi ve yürütülmesinde yardımcı olmak;

j) Yurtdışında İlk ve Ortaokul'u dışarıdan bitirme imtihanları hakkındaki özel yönetmeliklerle Eğitim Başmüşavirine verilen görevleri yürütmek;

k) Türk işçilerin ve çocuklarının eğitimi konusunda yurtdışında bulunan din müşavirleri ve ateşeleri, diğer Bakanlık temsilcileriyle yakın ve verimli işbirliği yapmak;

l) Bakanlıkça, verilecek diğer görevleri yapmak.

Madde 11 - Federal Almanya'da Başmüşavirliğe bağlı Müşavirliklerin başlıca görevleri şunlardır:

a) Görev bölgelerindeki Türk işçi çocuklarının okulöncesi, genel ve mesleki eğitim sorunlarını ve bu sorunların halledilmesi için alınması gereken tedbirleri tesbit etmek;

b) Bakanlıkça tesbit edilen genel esaslara göre bölgelerindeki Türk işçi çocuklarının eğitim sorunlarının halledilmesi konusunda mahalli eğitim kuruluşlarıyla her düzeyde yakın ilişkiler kurmak ve işbirliği yapmak;

c) Türk işçi çocuklarının okula devam ve başarı durumlarını devam ettikleri okullarda eğitimleriyle ilgili olarak alınan tedbirleri, özellikle ikili resmi görüşmeler sonucunda alınan kararların uygulanmasını yakından izlemek ve gerektikçe ilgili mahalli kuruluşlar nezdinde girişimlerde bulunmak;

ç) Türk işçi çocuklarının Türkçelerinin geliştirilmesi, milli kültürümüzle bağlarının devam ettirilmesi ve kuvvetlendirilmesi için Türkçe ve Türkçe kültür derslerinden faydalanmaları konusunda gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak;

d) Zararlı cereyanlara karşı uyanıkolmak, ilgilileri uyarmak ve gerekli tedbirleri almak;

e) Türk işçi çocuklarının okulöncesi eğitim kurumlarından geniş ölçüde faydalanmalarını kolaylaştırıcı tedbirleri alınması hususunda ilgili mercilerle yakın işbirliği yapmak;

f) Mahalli okul ve eğitim idarecileriyle işbirliği yaparak öğretmen ve öğrenci velileriyle toplantılar düzenlemek, okulöncesi, genel ve mesleki eğitim ve öğretim alanlarında karşılaşılan güçlükleri, velilerin çocuklarının eğitim ve öğretimleri ile ilgili istek ve görüşlerini tespit etmek;

g) Okulöncesi, genel ve mesleki eğitim ve öğretim tedbirleri ve imkânları konusunda öğretmen, öğrenci ve velileri aydınlatmak velilere çocuklarını okulöncesi eğitim kurumlarına göndermeleri hususunda teşvik etmek, bu konularla ilgili enformasyon materyalinin öğretmen, öğrenci ve diğer vasıtalarla bütün velilere ve gençlere ulaşmasını sağlamak, özellikle gençleri mesleki eğitimden geniş ölçüde faydalanmaya teşvik etmek, velilere kız öğrencilerin de mesleki eğitim imkânlarından faydalandırılmaları hususunda devamlı telkinde bulunmak;

ğ) Gerekli istatistik bilgileri toplamak, öğretmen, ders araç ve gereçleri ihtiyacını zamanında tespit etmek ve Başmüşavirliğe bildirmek;

h) Gerek Bakanlıkça gerek mahallen tayin edilen öğretmenlerin çalışmalarını mahalli mevzuat çerçevesinde yakından izlemek, çalışmalarını kolaylaştırıcı tedbirler almak ve kendilerine Türk işçi çocuklarının eğitimi konusundaki resmi görüşümüzü ve ikili görüşmelerde alınan kararları duyurmak;

ı) Bakanlıkça tayin edilen öğretmenlerin dağılımını 14. madde hükmünü gözönünde tutarak düzenlemek, mesken sorunlarının halledilmesinde kendilerine yardımcı olmak;

i) Bakanlıkça tayin edilmiş olup Türkçe ve Türkçe kültür derslerini okutmakla görevlendirilen öğretmenlerin aylık ücretlerinin tamamen mahalli makamlarca karşılanması için azami gayret sarfetmek;

j) Mahallen tayin edilen öğretmenlerle yakın işbirliği yapmak öğretmen ve veli toplantılarına davet etmek;

k) Öğretmenlerin sicil defterini tutmak pasaportları ve görev süreleri uzatılması gerekenleri zamanında (en az üç ay önceden) Bakanlığa sunulmak üzere Başmüşavirliğe bildirmek;

l) Milli ve dini bayramlarımızın önemine, anlamına, örf ve adetlerimize uygun olarak kutlanması için kutlama programlarının hazırlanmasında okul idareleri ve öğretmenlerle işbirliği yapmak;

m) Öğretmenlerin işbaşında yetiştirilmesi konusunda ilgili mahalli kuruluşlarla işbirliği yapmak;

n) Türk işçilerinin ve çocuklarının eğitimi konusunda, yurtdışında bulunan diğer Bakanlık temsilcileriyle yakın ve verimli işbirliği yapmak;

o) Çalışma sonuçlarını ve tekliflerini 8. maddede belirtilen usule uygun olarak Başmüşavirliğe bildirmek;

ö) Öğretim yılı başında hazırlayacağı çalışma planını ve öğretim yılı sonunda bu çalışmaların sonuçlarıyla ilgili raporunu, usulüne uygun şekilde, Bakanlığa göndermek;

p) Bakanlık ve Başmüşavirlikçe verilecek diğer görevleri yapmak.

Madde 12 - Federal Almanya dışında işçi çocuklarının eğitimi ile görevli Öğrenci Müfettişlikleri ve Müşavirlikler yukarda 10. ve 11. maddelerde ayrı ayrı sayılan hizmetleri kendi bölgelerinde bir bütün olarak yerine getirmek ve sonuçlarını Bakanlığa bildirmekle yükümlüdürler.

Madde 13 - Yurtdışında işçi çocuklarının eğitimi ile görevli öğretmenlerin başlıca görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Türk çocukları ve gençlerinin bulundukları ülkenin genel ve mesleki eğitim sistemine mümkün olan en kısa zamanda uyumlarını sağlamak amacını, ikili anlaşmalar çerçevesinde tesbit edilen esasları, çalışmalarında ön planda tutmak;

b) Derslerinde öğrencilerin Türkçelerini geliştirmeye, milli kültürümüzle bağlarını devam ettirmeye ve kuvvetlendirmeye özen göstermek;

c) Eğitim ve öğretim çalışmalırın Milli Eğitim Temel Kanununun da belirtilen genel amaç ve genel ilkelere, mahalli mevzuat hükümlerine ve öğretim programlarına, ek Türkçe ve Türkçe Kültür dersleri itibarıyla Bakanlıkça kabul edilen öğretim programlarına uygun olarak yürütmek, bu derslerde Bakanlıkça ve mahalli idarelerce kabul edilen ders kitaplarını kullanmak;

ç) Her türlü zararlı akımlardan uzak kalmak, vatandaşlarımız arasındaki günlük politika tartışmalarına taraf olmak katılmamak daima birleştirici ve uzlaştırıcı rol oynamak;

d) Türk işçi çocuk ve gençlerinin ilgi, istidat ve kaabiliyetleri ölçüsünde en üst seviyede genel ve mesleki eğitim imkânlarına kavuşabilmeleri için görev yaptıkları okulun öğretmen ve okul idarecileriyle yakın bir işbirliği geliştirmek;

e) Mesleki ve yabancı dil bilgi ve becerisini geliştirmek için azami gayret sarfetmek ve bu maksatla dil kurslarına ve mesleki eğitim seminerlerine katılmak;

f) Müşavirlikçe kendisine verilen talimatı, çalıştığı okulun idarecilerinden izin alarak yerine getirmek;

g) Okul idarecileri ile öğretmenler ve Türk öğrenci velileri arasında ilişkileri geliştirmek, okul ile veliler arasındaki ilişkilerde velilere ve okul idarelerine yardımcı olmak;

ğ) Okul idarelerine bilgi vermek suretiyle öğrenci velileriyle sık sık eğitici toplantılar yapmak, genel ve mesleki eğitim konularında velileri ve gençleri resmi enformasyon araçlarından faydalanarak aydınlatmak;

h) Çocukların yaşadıkları çevreye, milli benliklerini korumaları kaydıyla uyumlarını sağlamak, çevrede hoş görülmeyen davranışları üzerinde önemli durmak;

ı) Çalışmaları hakkında Müşavirlikçe verilecek talimata uygun olarak rapor düzenlemek ve bunları Müşavirliğe vermek;

i) Velileri çocuklarını okulöncesi kurumlara göndermeleri hususunda teşvik etmek;

j) Çevresinde Türkiye'yi ve Türk kültürünü tanıtıcı faaliyetlerde bulunmak;

k) Milli ve dini bayramlarımızın anlam ve önemine uygun olarak kutlanmasını sağlamak, kutlama programlarının hazırlanmasında okul idareleri ve Müşavirlikle işbirliği yapmak.

Madde 14 - Her öğretmenin bir hafta içinde okutmak zorunda olduğu ders saati sayısı, 20 saatten az olmamak şartıyla Müşavirlikçe tesbit olunur. Müşavirlik mahalli mevzuata göre öğretmenin yükümlü olduğu haftalık ders saatini, öğretmene verilen sınıf sayısını, her sınıftaki toplam öğrenci sayısını, sınıfların açıldığı yerlerin öğretmenin asıl görev yerine uzaklığını, öğretmenin ders saati dışında eğitici çalışmalarını ve Müşavirlikçe kendisine verilen idari görevleri dikkate alarak (öğretmenin mecburi haftalık ders saatini) istisnai uygulama olarak 12 saate indirebilir.

Haftalık ders saati sayısı 12'nin altına düşen öğretmenin yurtdışı görevi, Müşavirliğin teklifi üzerine Bakanlıkça sona erdirilir.

Madde 15 - Öğretmenin gözetim ve denetiminden bağlı bulundukları öğrenci Müfettişliği veya Müşavirlik sorumludur.

İç Hizmet Yönetmeliği

Madde 16 - Öğrenci Müfettişliği, Başmüşavirlik ve Müşavirlik, kendi kuruluşunda görevli her elemanın görev, yetki ve sorumluluklarını belirten bir İç Hizmet Yönetmeliği hazırlar ve Bakanlığın bilgisine sunar; Bakanlığın onayından sonra uygular.

Ders Programları Eğitim Araç ve Gereçleri

Madde 17 - Türk işçi çocukları için bu yönetmelik uyarınca Türk öğretmenler tarafından yapılan eğitimde kullanılacak ders programları ile bu programlara uygun ders kitaplarını, öğretmen ve öğrencilere kaynak ve yardımcı olacak basılı eğitim malzemelerini, Milli Eğitimimizin genel amaçlarının gerçekleşmesine yararlı olacak diğer eserleri ve göze, kulağa hitabedecek diğer eğitim araç ve gereçlerince hazırlamak ve parasız olarak öğretmen ve öğrencilerin gereçlerini Milli Eğitim Temel Kanununun 52, 53, 54 ve 55. maddeleri gereğince hazırlamak ve parasız olarak öğretmen ve öğrencilerin yararlanmasına sunmak Bakanlığın görevidir.

Bakanlık, bu görevini yerine getirirken ilgili ülkerle yapılan Karma Komisyon kararlarını gözönünde bulundurur.

Öğrenci Müfettişlikleri, Başmüşavirlik ve Müşavirlikler ders programları ve eğitim araç ve gereçleriyle ilgili görüşlerini ve ihtiyaçlarını zamanında Bakanlığa bildirirler.

Madde 18 - İdeolojik cereyanlara kendilerini kaptıran ve bu yolda vatan ve millet bütünlüğü aleyhinde, milli ve manevi değerlerimizi küçültücü davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin yurtdışındaki görevlerine derhal son verilerek haklarında gerekli kanuni işlem yapılır.

Yürürlük

Madde 19 - Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 20 - Bu yönetmeliği Milli Eğitim Bakanı yürütür.