MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İKİLİ MESLEKİ EĞİTİM PROGRAMLARI YÖNERGESİ
Tebliğler Dergisi'nde Yayımı: Şubat 2003 - Sayı: 2545

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1- Bu Yönerge'nin amacı, ikili meslekî eğitim programlarının uygulanış esasları ile ilgili hususları düzenlemektir.

Kapsam

Madde 2- Bu Yönerge; ikili meslekî eğitim programlarının uygulanışı ile ilgili esasları kapsar.

Dayanak

Madde 3- Bu Yönerge, Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönergede geçen;

a) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,

b) Oda: 507 sayılı ve 5590 sayılı Kanunlara göre kurulmuş meslekî kuruluşları,

c) Birlik: 507 sayılı Kanun ile kurulan Esnaf ve Sanatkar Odaları Birliğini,

d) Sendika: En çok işçiyi ve işvereni temsil eden işçi ve işveren sendikalarını,

e) Koordinatör: İkili meslek eğitimi çerçevesinde işletmelerde yapılan uygulamalı meslek eğitimi ile kurumda yapılan teorik ve pratik eğitimin planlanması, eğitim konusunda rehberlikte bulunulması, işletme ile kurum arasında koordinasyonun sağlanması amacıyla, kurum müdürlüğünce görevlendirilen; müdür yardımcısı, öğretmen veya alan uzmanını

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İkili Meslekî Eğitim Programlarının Uygulanışı ve Bu Programlara Kayıt-Kabul Koşulları

İkili Meslekî eğitim programları

Madde 5- İkili meslekî eğitim programları, ilköğretimi bitirmiş, orta öğretim kurumlarından ayrılmış veya bitirmiş, işletme ile meslek eğitimi sözleşmesi imzalamış gençlere, meslekî ve teknik alanlarda meslekî eğitim yoluyla bir meslek kazandıran, mesleğinde yükselmek isteyenlerin mevcut bilgi ve becerilerini geliştiren ve yeni teknolojilere uyumlarını ve mesleklerinde ilerlemelerini sağlayan programlardır.

Kayıt-kabul koşulları

Madde 6- İkili meslekî eğitim programlarına alınacak öğrencilerin aşağıda yazılı koşulları taşımaları gerekir:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak (Türkiye'de oturma izni bulunan yabancı uyruklu öğrenciler de başvurabilir).

b) İlköğretimi bitirmiş veya orta öğretim kurumlarının ara sınıflarından ayrılmış ya da bitirmiş olmak.

c) Eğitim görmek istediği meslek alanı ile ilgili olarak faaliyet gösteren ve meslekî eğitime uygunluğu koordinatör tarafından belirlenmiş bir işletme ile sözleşme imzalamış ve bunu ilgili meslek odasına onaylatmış olmak.

d) Bünyesi ve sağlık durumu eğitim göreceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak (Bu husus gerektiğinde merkez doktoru, hükümet tabibi veya diğer resmî sağlık kuruluşlarının birinden alınacak raporla belgelendirilir).

e) Eğitime başlayacağı günde 19 yaşını bitirmemiş olmak (Öğrenime ara vermemiş olanlarda yaş kaydına bakılmaz).

Kayıt-kabul için gerekli belgeler

Madde 7- Kayıt-kabul sırasında öğrencilerden aşağıdaki belgeler istenir.

a) En son öğrenim durumunu gösterir belge (Diploma, tasdikname vb.),

b) 4,5x6 cm ölçülerinde 6 adet fotoğraf (son altı ayda başı açık ve önden çekilmiş),

c) 4 Adet taahhütlü posta pulu ve 4 adet mektup zarfı,

d) Nüfus cüzdanının aslı ve fotokopisi (kayıttan sonra aslı iade edilir),

e) İmzalanmış ve onaylanmış sözleşme,

f) Sağlık raporu

Sınıf açılması

Madde 8- İkili meslekî eğitim programlarının herhangi bir alanında sınıf açılabilmesi için en az 12 öğrencinin kayıt yaptırmış olması gerekir. Bir şubedeki öğrenci sayısı 32'yi geçemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ara ve Bitirme Sınavları

Ara sınav

Madde 9- Ara sınav; öğrencinin meslekî eğitim seviyesini değerlendirmek ve bu konuda öğrenciyi, işletmeyi ve veliyi bilgilendirmek amacı ile 2 nci yılın birinci dönemi sonunda yapılır. Sınava katılan her öğrenciye ara sınav katılım belgesi verilir.

Bitirme sınavı

Madde 10- Bitirme sınavı; öğrencinin, kurum ve işletmelerde uygulanan eğitim programlarında öngörülen bilgi, beceri ve davranışları kazanıp kazanmadığını belirlemek amacıyla ders yılı sonunu izleyen bir ay içerisinde olmak üzere yılda en az bir kez yapılır.

Sınav tarihleri

Madde 11- Sınavların tarihleri, kurumdaki meslekî eğitimin ve öğretim yılının başlangıç ve bitiş tarihine uygun olarak, oda veya birlik tarafından belirlenir. Sınav tarihleri ile başvuru süreleri en az bir ay önceden açıklanır ve ilgililere duyurulur.

Bitirme sınavına başvuru

Madde 12- Bitirme sınavına başvuru, duyuru süresi içerisinde öğrenci tarafından yazılı olarak oda veya birliğe yapılır.

Bitirme sınavına başvuru için aşağıdaki koşullar aranır:

a) Üç yıllık meslekî eğitimini tamamlamış olmak.

b) Ara sınava katılmış olmak.

Sınava katılabilme kararı

Madde 13- Oda veya birlik, adayların istenilen koşulları taşıyıp taşımadıkları konusunda duraksamaya düşerse, bu konuda kurumun veya sınav komisyonunun görüşünü alır.

Oda veya birlik, başvurusu kabul edilen adaylara; sınav tarihi, yeri ve sınavda kullanılabilecek ve adayın yanında getirmesi gereken yardımcı araç ve gereçleri yazılı olarak bildirir ya da duyurulur.

Sınava katılması uygun bulunan adaylardan, başvurularında yanlış bilgi veya geçersiz belge verenlerin belirlenmesi durumunda, sınav komisyonu bu adayların sınava katılmalarına izin vermez. Bu durum sonradan belirlenmişse bunların sınavı geçersiz sayılır. Bu durum tutanakla belgelendirilir.

Sınavın içeriği

Madde 14- Bitirme sınavı; bilgi ve beceri olmak üzere iki bölüme ayrılır. Bilgi bölümü, teorik meslek derslerini, beceri bölümü ise meslek alanı ile ilgili iş ve işlemleri kapsayacak biçimde yazılı ve uygulamalı olarak yapılır. İş dosyası uygulamalı sınav bölümünde değerlendirilir. Ancak iş dosyasının değerlendirmesi 10 puanı geçemez.

Sınav sorularının hazırlanması

Madde 15- Sınav soruları ve cevap anahtarları, sınav komisyonu tarafından hazırlanır. Sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde kullanılacak olan cevap anahtarları, değerlendirmenin sağlıklı bir biçimde yapılmasını sağlamak amacıyla soruların açılımları da dikkate alınarak ayrıntılı bir biçimde hazırlanır. Komisyon ülke genelinde geçerli olmak üzere hazırlanmış sınav sorularından da yararlanabilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Sınav Komisyonları

Sınav komisyonlarının kuruluşu

Madde 16- Eğitimi yapılan her meslek alanı için; ilgili meslek odası veya birlik tarafından sınav komisyonları oluşturulur. Bu komisyonlar; en az bir oda/birlik temsilcisi, bir işçi sendikası temsilcisi ve Bakanlığa bağlı endüstriyel teknik orta öğretim okul ve kurumlarında görevli en az iki alan öğretmeninden oluşur. Her komisyon için aynı sayıda yedek üye belirlenir.

Sınava katılacakların sayısının fazla olması durumunda, sınav komisyonlarının sayısı artırılabilir.

Sınav komisyonlarına temsilci isteme

Madde 17- Oda veya birlik; sendika ile il/ilçe millî eğitim müdürlüğünden sınav komisyonunda görevlendirilecek temsilcilerini sınavların yapılacağı tarihten en az bir ay önce yazılı olarak ister.

Sınav komisyonlarında görevlendirme

Madde 18- Komisyonlarda görevlendirilecek üyelerden;

a) İşçi sendikası temsilcileri, bölge bazındaki ilgili sendika,

b) Bakanlığa bağlı meslekî ve teknik orta öğretim okul ve kurumlarında görevli alan öğretmenleri, il/ilçe millî eğitim müdürlüğü

tarafından görevlendirilerek oda veya birliğe bildirilir.

Bu komisyonlarda görev alacak işletme temsilcileri ise oda veya birlik tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Sınav komisyon üyelerinin görevlendirme süreleri

Madde 19- Sınav komisyonu üyeleri, iki öğretim yılı için görevlendirilirler.

Komisyon üyeliğinden ayrılma ve yerine yeni görevlendirme

Madde 20- Sınav komisyonu üyelerinin bağlı bulundukları kurum ve kuruluşlardan; emeklilik, istifa, yer değiştirme ve benzeri nedenlerle ayrılmaları durumunda, oda veya birlik, yerlerine yeni üyelerin bu Yönerge'de belirlenen esaslara göre görevlendirilmelerini sağlar. Yeni görevlendirilen üye, yerini aldığı üyenin görev süresini tamamlayana kadar görev yapar.

Komisyon üyeliğinden çıkarma

Madde 21- Komisyonun herhangi bir üyesinin göreve devamında sakınca görülmesi durumunda ilgilinin bağlı bulunduğu kurumun uygun görüşü alınarak, komisyonu kuran oda veya birlik tarafından üyelikten çıkarılabilir. Durum ilgili taraflara bildirilir.

Komisyon üyelerine yolluk ve huzur hakkı ödenmesi

Madde 22- Komisyon üyeleri (sınav sorularının hazırlığı dahil) ile sınavda görevlendirilen gözcülere görevlerinden dolayı zorunlu giderleri için ödeme yapılır. Bu ödeme ilgili oda veya birliğin mevzuatına göre kendi bütçesinden karşılanır. Ancak, öğretmenlere ödenecek günlük ücret miktarı, görevli oldukları kurumlarda uygulanan mevzuatta öngörülen miktardan az olamaz.

Komisyon başkanının seçimi

Madde 23- Sınav komisyonu kendi içinden bir başkan ve başkan vekilini seçer. Başkan ve başkan vekili aynı üye grubundan seçilemez. Sınav Komisyonu Başkanlığı her sınav döneminde farklı gruba mensup bir üyeye verilebilir.

Komisyonun karar alma ve oylama yetkisi

Madde 24- Komisyon, en az 3 üyenin katılımıyla karar verebilme yetkisine sahip olur. Sonuç, oy çokluğu ile belirlenir. Oyların eşit olması durumunda komisyon başkanının oyu belirleyicidir.

Komisyon üyeleri; sınavların yürütülmesi ve sonuçları ile ilgili olarak alınan yazılı kararların dışında üçüncü kişilere bilgi veremez.

Sınav komisyonları ile ilgili çalışmalar ve sınav komisyonun görevleri

Madde 25- Oda veya birlik; sınav komisyonu ile görüş birliği içerisinde, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak sınavlarda uygulanacak kuralları belirler, komisyon toplantıları ve görevlendirme ile ilgili iş ve işlemleri yürütür.

Sınav komisyonları;

a) Sınav soruları ve cevap anahtarlarının hazırlanması,

b) Bunlarla ilgili tutanakların düzenlenmesi,

c) Sınava girecek öğrenci sayısı kadar soruların çoğaltılması,

d) Uygulamalı sınavlar için gerekli araç-gerecin hazırlanması,

e) Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi,

f) Sonuçların bir tutanak altına alınması

ile ilgili görevlerin sağlıklı bir şekilde yürütülmesinden sorumludur.

Sınav komisyonu ile ilgili özel durumlar

Madde 26- Sınava girecek kişilerin velisi veya birinci derecede akrabası olanlar, sınav komisyonlarında üye olarak görev alamazlar. Özel durumlar gerekli kılmadıkça meslek eğitimini yürüten işletme sahipleri ve usta öğreticiler kendi öğrencilerinin bulunduğu sınav komisyonlarında görev alamazlar.

Yukarıda açıklanan hususlar ile bunların dışında kalan nedenlerden dolayı kurulamayan komisyonlar için oda veya birlik tarafından yeni bir komisyon oluşturulur.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Sınav Uygulaması

Uygulama

Madde 27- Sınavlar, komisyon başkanının yönetiminde ve sınav komisyonunda görevli en az 3 üyenin katılımı ile gerçekleştirilir.

Sınava katılan adaylar, geçerli bir kimlik göstermek zorundadır.

Adaylara sınav başlamadan önce sınavın akışı, verilen süre, kullanımına izin verilen yardımcı araç-gereçler ve genel olarak sınav kurallarına uymamanın sonuçları hakkında açıklamalar yapılır.

İşin yapımı, aynı gruba mensup olmayan en az iki komisyon üyesi tarafından denetlenir. Bu üyeleri komisyon belirler.

Komisyon, sınavın gerçekleştirilmesi ve sınav sonundaki belgelerin düzenlenmesinden sorumludur.

Gözcü-izleyici

Madde 28- Sınav komisyonu, oda veya birlik ile görüşerek uygun bulunması durumunda, komisyon üyeleri dışında başvuru durumunda başka kurum ve kuruluş temsilcilerini de sınava gözcü-izleyici olarak çağırabilir.

Kopya girişimi ve kurallara uymama

Madde 29- Sınavda kopya yapan, girişimde bulunan veya sınav akışını olumsuz yönde etkileyen davranışlarda bulunan öğrencilerin bu durumu, salonda görevli bulunan komisyon üyeleri veya gözcü tarafından bir tutanakla belirlenir, öğrenci sınav salonundan çıkartılarak sınavı geçersiz sayılır. Ayrıca bu konu kurumun disiplin kuruluna bildirilir.

Sınava katılmama

Madde 30- Sınava katılmak için başvuruda bulunan öğrenciler, sınav başlamadan önce yazılı olarak bildirmek koşulu ile sınavlara katılmayabilirler. Bu durumda öğrenci o dönem için sınava girme hakkını kullanmamış sayılır. Kabul edilen bir özür nedeniyle sınava katılamayan öğrenciler, bir sonraki sınava katılırlar. Ancak bu durumda olanlar 10 iş günü içerisinde özür belgelerini ilgili oda veya birliğe teslim etmek zorundadır.

ALTINCI BÖLÜM

Sınav Sonuçlarının Değerlendirilmesi ve Belgelendirme

Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi

Madde 31- Bitirme sınavları; uygulamalı ve teorik olmak üzere iki bölümde yapılır. Sınav sonucunun değerlendirilmesi, ara sınavda alınan notun % 10'u ile bitirme sınavında alınan notun % 90'ı esas alınarak yapılır. Teorik ve uygulamalı sınavlardan en az geçer not alanlar başarılı sayılırlar. Sınavda alınan puanlar nota çevrilir.

Sınav sonuçlarının bildirilmesi

Madde 32- Sınav sonuçları, sınav bitiminden sonra en geç bir hafta içinde komisyonca duyurulur. Sınav sonuçları oda veya birlik tarafından; ilgili kuruma yazılı olarak bildirilir. Sınavda başarısız olanlara oda veya birlik tarafından sınav sonuç belgesi verilir (Ek-2). Duyurulan sınav sonuçları kesindir ve bunlar için bir itiraz hakkı yoktur.

Bitirme sınavının yenilenmesi

Madde 33- Bitirme sınavına özürsüz olarak katılmayan veya girdiği ilk bitirme sınavında başarısız olanlar, başarısız oldukları bölümlerden üç defa daha sınava katılabilirler. Adaylar, bu sınav haklarını beş yıl içerisinde kullanmak zorundadırlar. Bu süre içinde sınava girmeyenler haklarını kullanmış sayılırlar. Öğrencinin sınavlara iki yıl içinde girmesi durumunda, başarılı olduğu bölümden bitirme sınavına girmesine gerek kalmaz.

Kalfalık belgesi

Madde 34- Bitirme sınavında başarılı olanlara kurum müdürlüğünce kalfalık belgesi verilir (Ek-1).

Öğrenim belgesinin verilmesi

Madde 35- Kurum müdürlüğünce; mezun öğrencilere ve herhangi bir nedenle kurumla ilişiği kesilenlere eğitimleri süresince okudukları dersler ve notlarını gösteren öğrenim belgesi verilir (Ek-3).

YEDİNCİ BÖLÜM

Diğer Hükümler

Sınıf Geçme

Madde 36- Öğrenciler, devamsızlıktan kaydı silinme durumu hariç, gerek işletmede ve gerekse kurumdaki eğitimlerinde, yıl sonu başarıları ne olursa olsun bir üst sınıfa geçerler.

Diğer hususlar

Madde 37- Bu Yönerge'de yer almayan hususlarda; Meslekî ve Teknik Eğitim Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Yürürlük Hükümleri

Yürürlük

Madde 38- Bu Yönerge hükümleri, 2002-2003 öğretim yılından geçerli olmak üzere onayı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 39- Bu Yönerge hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.